Bà La Môn Giáo, Ấn Độ Giáo và Phật Giáo

Bà la môn giáo đã là tôn giáo chính thống đương thời, thì đạo Phật một phần nào chịu ảnh hưởng của nó là một tất yếu lịch sử. Vấn đề cần nghiên cứu ở đây là mức độ ảnh hưởng như thế nào và  hình thức Bà la môn giáo cụ thể nào ảnh hưởng, bởi vì, bản thân Bà la môn giáo cũng thay đổi, biến dạng nhiều trong lịch sử của nó.


Một điều mọi người đều công nhận, là Kinh Phật có phê phán nhiều mặt lễ bái, lễ nghi của Bà la môn giáo. Nhưng cũng chính cạnh khía lễ nghi đó của Bà la môn giáo đã gây ra tư trào chống  đối trong các tập Upanishads. Kinh Phật phản đối xu hướng lễ nghi và nhấn mạnh xu hướng sống đạo đức. Giáo sư Radhakrishnan, tác giả cuốn “Triết học An Độ” viết là sự xuất hiện của đạo Phật đánh dấu môt bước ngoặt đạo đức (a noral twist) trong lịch sử tư tưởng ấn độ.

Nhưng Kinh Phật trái lại không nhắc gì nhiều tới các tập Upanishads. Điều này chứng tỏ, tư tưởng cơ bản của đạo Phật  không chống đối gì mấy những giòng tư tưởng  chính trong các tập Upanishads, nhất là các tập sau cùng. Tuy nhiên, cũng có một vài điểm khác, theo giáo sư N. Hiriyanna, trong cuốn “Những điểm cơ bản trong triết học An Độ” (The essentials of Indian philosophy, p. 73)

Chủ thuyết Upanishads chỉ dành cho môt số ít người có trình độ, vốn có xu hướng sinh hoạt tôn giáo. Còn Phật giáo nhằm tới số đông, kể cả những người bình thường nhất trong xã hội. Phật giáo là tôn giáo của đại chúng.

Chủ thuyết Phật giáo nhấn mạnh khả năng của bản thân mỗi người trong sự nghiệp giác ngộ và giải thoát, còn người Bà la môn giáo đặt hy vọng nhiều ở sự giúp đỡ của những người khác, và của thần thánh. Phật tử trái lại được khuyến khích tự mình suy nghĩ, và chỉ chấp nhận một chủ thuyết là đúng sau khi chính tự mình đã suy nghĩ, thực nghiệm và cũng thấy là đúng. Nói một cách khác, đạo Phật không có giáo điều và tin ở hiệu lực của nổ lực tối đa của bản thân.

Có học giả, thí dụ Radhakrishnan, nhấn mạnh những điểm cộng thông rất cơ bản giữa Phật giáo và những hệ tư tưởng tôn giáo đương thời, và cho rằng, đạo Phật đã tiếp thu những điểm cộng thông đó:

Điểm giống nhau thứ nhất: là chủ thuyết cho rằng, cuộc sống không phải bắt đầu với sự sinh ra, và kết thúc với sự chết đi, mà chỉ là một cái khâu trong một chuỗi kiếp sống nối đuôi nhau vô tận, và mỗi kiếp sống như vậy được quyết định bởi những hành vi thiện hay ác của kiếp sống trước đó. Nếu trong kiếp sống này, anh sống thiện lành, thì đến kiếp sống sau, anh sẽ sống ở một cõi sống cao cấp hơn. Nếu ở kiếp sống này, anh sống bất thiện, với hành vi dưới tiêu chuẩn nhân phẩm, thì tương xứng chẳng hạn với cuộc sống thú vật, thì chắc chắn là anh sẽ phải tái sinh làm súc vật ở một kiếp sau. Nhưng bất cứ ở cõi sống nào, cuộc sống cũng có ngày chấm dứt, không phải là vô tận. Cho nên mục đích của cuộc sống tôn giáo là giải thoát, giải thoát ra khỏi vòng sống chết luân hồi, đạt tới cảnh bất tử gọi là Niết Bàn (theo Phật giáo), đạt tới hòa đồng vào Brahman (theo An Độ giáo)

Các tôn giáo chủ trương những biện pháp giải thoát khác nhau:

1/ Các tập Thánh điển Veda của Bà la môn giáo cho rằng, biện pháp tốt nhất là cầu nguyện và tế đàn. Vào thời kỳ trước các tập Upanishads, thì tế đàn và nghi lễ trở nên vô cùng phức tạp. Các tập Upanishads không phải hoàn toàn bác bỏ cầu nguyện và tế đàn, nhưng cho rằng kết quả của chúng không lớn, tốt nhất cũng chỉ được tái sanh lên các cõi Trời, hay là có được nhiều phúc lợi vật chất mà thôi.

2/ Một số tôn giáo nhấn mạnh tầm quan tọng của khổ hạnh, thậm chí có tôn giáo chủ trương một chủ nghĩa khổ hạnh cực đoan, ép xác, làm khổ xác thân một cách vô lý, quá đáng, nhằm cho có được các phép thần thông siêu nhiên, hay là nhàm đạt tới đích giải thoát tối hậu.

3/ Các tập Upanishads sau cùng nhấn mạnh vai trò của trí tuệ (vidya), kèm theo sự chế ngự dục vọng, và một thái độ bình thản đối với danh lợi thế gian. Trí tuệ, theo chủ thuyết Upanishads, không phải là tri thức, mà là sự hòa đồng vào Brahman, được quan niệm như  là tinh thần tuyệt đối. Phật Thích Ca cũng không tán thành lối tu khổ hạnh cực đoan, chủ trương con đường Trung đạo, tránh cả hai cực đoan, đam mê nhục dục và ép xác khổ hạnh.

4/ Theo chủ thuyết Upanishads, thế giới hiện tượng, khách quan không  phải thực có,không có thực thể. Theo đạo Phật, cả thế giới khách quan và tâm thức cũng đều là vô thường và vô ngã, tức là không có thực thể, và con đường Bát chánh đạo là con đường trung đạo, dẫn người tu đến cứu cánh giác ngộ và giải thoát, đến sự chấm dứt mọi đau khổ và mê lầm. Cảnh giới giác ngộ và giải thoát đó, sách Phật gọi là Niết Bàn, một cảnh giới siêu ngôn ngữ và tư duy tư  biện, cho nên Phật Thích Ca thường tránh nói tới, bằng ngôn ngữ bình thường.

Chủ thuyết Upanishads cũng cho rằng, thế giới hiện tượng là không thật có. Chỉ có Atman, cái Ta thật, là thật có. Atman và Brahman là một. Hòa đồng Atman và Brahman là giải thoát, đồng thời cũng là giác ngộ cứu cánh, thì chừng nào mà con người còn bị trói buộc vào bánh xe sinh tư luôn hồi.

Đạo Phật chấp nhận thế giới hiện tượng là vô thường, cái Ta hiện tượng cũng là vô thường, cả hai tức là thế giới hiện tượng và cái Ta hiện tượng đều là không thật có, bị chi phối bởi luật nhân quả và sứ mệnh của người tu hành là siêu việt thế giới hiện tượng và cái Ta hiện tượng để chứng ngộ Niết Bàn.

Minh Chi

                                                                                  (Học Viện Phật Giáo Việt Nam)

Tin khác:
   Lịch sử PG
Bình Dương: Ban Trị sự GHPGVN tỉnh đón đoàn cán bộ và học viên Lào

Nhân dịp về thăm tỉnh Bình Dương, ngày 19/10/2018 (11/9/ Mậu Tuất) tại Văn phòng Ban Trị Sự (BTS) (chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), đoàn cán bộ và học viên Lào đã ghé thăm và tham quan chùa Hội Khánh.

Bình Dương: Phân ban Ni giới tỉnh trao quà từ thiện đến đồng bào dân tộc

Ngày 06/10/2018 (27/8/ Mậu Tuất), Phân ban Ni giới Phật giáo tỉnh Bình Dương đã có chuyến đi trao 200 phần quà từ thiện, chia sẻ yêu thương đến đồng bào dân tộc thôn Nước Nhĩ, xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa.

Phóng sự: Ấm lòng từ những bát cháo nghĩa tình

Gần 06 tháng qua, dù nắng cũng như mưa, trời nóng bức hay ngày lạnh giá, Tăng Ni sinh trường Trung cấp Phật học (TCPH) tỉnh Bình Dương phối hợp với Câu lạc bộ (CLB) Hạt Giống Từ Tâm đã tổ chức nấu và trao những bát cháo nghĩa tình đến bệnh nhân nghèo tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Dương đều đặn vào ngày thứ 4 hàng tuần, lúc 03h00’ chiều.

Bình Dương: Triển khai các công tác và Hiến chương của GHPGVN

Ngày 16/9/2018 (mùng 7/8/Mậu Tuất), tại Văn phòng BTS Phật giáo Bình Dương (chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, P.Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) đã diễn ra phiên họp để báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong thời gian qua, triển khai các công tác Phật sự sắp tới và Hiến chương của GHPGVN.

Bình Dương: Công An tỉnh thăm Ban Trị sự GHPGVN tỉnh nhân mùa Vu lan Báo hiếu

Ngày 22/8/2018 (12/7/Mậu Tuất) tại Trụ sở Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, Tp. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Công an tỉnh phòng PA02 do Ông Phạm Quốc Dũng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bình Dương; Ông Bồ Văn Cúc, Trưởng phòng PA02 tỉnh cùng quý vị thành viên đã đến thăm và chúc mừng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh nhân mùa Vu Lan Báo hiếu trở về.

Cục An Ninh Bộ Công an thăm Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương

Ngày 22/08/2018 (12/7/Mậu Tuất) đoàn Cục An ninh Nội địa Bộ Công an do ông Phạm Ngọc Việt, Phó cục trưởng Cục an ninh nội địa Bộ công an làm trưởng đoàn đã đến thăm và chúc mừng chư Tôn đức trong Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương nhân mùa Đại lễ Vu lan Báo hiếu PL .2562 – DL. 2018 tại Văn phòng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh (chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, Tp. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương).

Bình Dương: Lễ Bế giảng khóa An cư kiết hạ tại chùa Hội Khánh

Sáng ngày 12/07/ Đinh Dậu (22/8/2018) tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Niết bàn (chùa Hội Khánh),đường chùa Hội Khánh, Tp. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Ban Trị Sự GHPGVN tỉnh Bình Dương đã trọng thể tổ chức Lễ Bế giảng khóa An cư kiết hạ PL: 2562 - DL 2018 và lễ Tự tứ cho gần 780 hành giả an cư trong tỉnh.

BAN TÔN GIÁO TỈNH THĂM CHÚC MỪNG BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG NHÂN MÙA VU LAN PL. 2562

Sáng ngày 21/8/2018 tại Trụ sở Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, Chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, Tp. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Ban Tôn Giáo tỉnh do ÔngTrần Đức Thịnh- Phó Giám đốc Sở Nội Vụ, Trưởng Ban Tôn giáo cùng quý vị Trưởng, Phó Phòng Ban Tôn giáo tỉnh đến thăm và chúc mừng Ban Trị sự GHPGVN nhân mùa Vu Lan.

Bình Dương: Lễ Mãn hạ và dâng pháp y Ca sa tại 02 hạ trường Ni

Vào lúc 8h00’ ngày 19/8/2018 (mùng 9/7/Mậu Tuất), tại chùa Tây Thiên, (Trường hạ Ni giới), phường Đông Hòa, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương long trọng diễn ra Lễ Tạ pháp - dâng pháp y Ca sa PL. 2562 - DL 2018.

Bình Dương: Công tác triển khai các vấn đề liên quan đến môi trường, an toàn giao thông và luật tôn giáo

Sáng ngày 10-8-2018 (29-6-Mậu Tuất), tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Niết bàn chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đại diện Sở tài nguyên môi trường tỉnh, Ủy ban An toàn giao thông tỉnh Bình Dương, Ban Tôn giáo Sở nội vụ tỉnh đã đến thăm và chia sẻ cho các hành giả an cư Phật giáo tỉnh Bình Dương.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>