Bà La Môn Giáo, Ấn Độ Giáo và Phật Giáo

Bà la môn giáo đã là tôn giáo chính thống đương thời, thì đạo Phật một phần nào chịu ảnh hưởng của nó là một tất yếu lịch sử. Vấn đề cần nghiên cứu ở đây là mức độ ảnh hưởng như thế nào và  hình thức Bà la môn giáo cụ thể nào ảnh hưởng, bởi vì, bản thân Bà la môn giáo cũng thay đổi, biến dạng nhiều trong lịch sử của nó.


Một điều mọi người đều công nhận, là Kinh Phật có phê phán nhiều mặt lễ bái, lễ nghi của Bà la môn giáo. Nhưng cũng chính cạnh khía lễ nghi đó của Bà la môn giáo đã gây ra tư trào chống  đối trong các tập Upanishads. Kinh Phật phản đối xu hướng lễ nghi và nhấn mạnh xu hướng sống đạo đức. Giáo sư Radhakrishnan, tác giả cuốn “Triết học An Độ” viết là sự xuất hiện của đạo Phật đánh dấu môt bước ngoặt đạo đức (a noral twist) trong lịch sử tư tưởng ấn độ.

Nhưng Kinh Phật trái lại không nhắc gì nhiều tới các tập Upanishads. Điều này chứng tỏ, tư tưởng cơ bản của đạo Phật  không chống đối gì mấy những giòng tư tưởng  chính trong các tập Upanishads, nhất là các tập sau cùng. Tuy nhiên, cũng có một vài điểm khác, theo giáo sư N. Hiriyanna, trong cuốn “Những điểm cơ bản trong triết học An Độ” (The essentials of Indian philosophy, p. 73)

Chủ thuyết Upanishads chỉ dành cho môt số ít người có trình độ, vốn có xu hướng sinh hoạt tôn giáo. Còn Phật giáo nhằm tới số đông, kể cả những người bình thường nhất trong xã hội. Phật giáo là tôn giáo của đại chúng.

Chủ thuyết Phật giáo nhấn mạnh khả năng của bản thân mỗi người trong sự nghiệp giác ngộ và giải thoát, còn người Bà la môn giáo đặt hy vọng nhiều ở sự giúp đỡ của những người khác, và của thần thánh. Phật tử trái lại được khuyến khích tự mình suy nghĩ, và chỉ chấp nhận một chủ thuyết là đúng sau khi chính tự mình đã suy nghĩ, thực nghiệm và cũng thấy là đúng. Nói một cách khác, đạo Phật không có giáo điều và tin ở hiệu lực của nổ lực tối đa của bản thân.

Có học giả, thí dụ Radhakrishnan, nhấn mạnh những điểm cộng thông rất cơ bản giữa Phật giáo và những hệ tư tưởng tôn giáo đương thời, và cho rằng, đạo Phật đã tiếp thu những điểm cộng thông đó:

Điểm giống nhau thứ nhất: là chủ thuyết cho rằng, cuộc sống không phải bắt đầu với sự sinh ra, và kết thúc với sự chết đi, mà chỉ là một cái khâu trong một chuỗi kiếp sống nối đuôi nhau vô tận, và mỗi kiếp sống như vậy được quyết định bởi những hành vi thiện hay ác của kiếp sống trước đó. Nếu trong kiếp sống này, anh sống thiện lành, thì đến kiếp sống sau, anh sẽ sống ở một cõi sống cao cấp hơn. Nếu ở kiếp sống này, anh sống bất thiện, với hành vi dưới tiêu chuẩn nhân phẩm, thì tương xứng chẳng hạn với cuộc sống thú vật, thì chắc chắn là anh sẽ phải tái sinh làm súc vật ở một kiếp sau. Nhưng bất cứ ở cõi sống nào, cuộc sống cũng có ngày chấm dứt, không phải là vô tận. Cho nên mục đích của cuộc sống tôn giáo là giải thoát, giải thoát ra khỏi vòng sống chết luân hồi, đạt tới cảnh bất tử gọi là Niết Bàn (theo Phật giáo), đạt tới hòa đồng vào Brahman (theo An Độ giáo)

Các tôn giáo chủ trương những biện pháp giải thoát khác nhau:

1/ Các tập Thánh điển Veda của Bà la môn giáo cho rằng, biện pháp tốt nhất là cầu nguyện và tế đàn. Vào thời kỳ trước các tập Upanishads, thì tế đàn và nghi lễ trở nên vô cùng phức tạp. Các tập Upanishads không phải hoàn toàn bác bỏ cầu nguyện và tế đàn, nhưng cho rằng kết quả của chúng không lớn, tốt nhất cũng chỉ được tái sanh lên các cõi Trời, hay là có được nhiều phúc lợi vật chất mà thôi.

2/ Một số tôn giáo nhấn mạnh tầm quan tọng của khổ hạnh, thậm chí có tôn giáo chủ trương một chủ nghĩa khổ hạnh cực đoan, ép xác, làm khổ xác thân một cách vô lý, quá đáng, nhằm cho có được các phép thần thông siêu nhiên, hay là nhàm đạt tới đích giải thoát tối hậu.

3/ Các tập Upanishads sau cùng nhấn mạnh vai trò của trí tuệ (vidya), kèm theo sự chế ngự dục vọng, và một thái độ bình thản đối với danh lợi thế gian. Trí tuệ, theo chủ thuyết Upanishads, không phải là tri thức, mà là sự hòa đồng vào Brahman, được quan niệm như  là tinh thần tuyệt đối. Phật Thích Ca cũng không tán thành lối tu khổ hạnh cực đoan, chủ trương con đường Trung đạo, tránh cả hai cực đoan, đam mê nhục dục và ép xác khổ hạnh.

4/ Theo chủ thuyết Upanishads, thế giới hiện tượng, khách quan không  phải thực có,không có thực thể. Theo đạo Phật, cả thế giới khách quan và tâm thức cũng đều là vô thường và vô ngã, tức là không có thực thể, và con đường Bát chánh đạo là con đường trung đạo, dẫn người tu đến cứu cánh giác ngộ và giải thoát, đến sự chấm dứt mọi đau khổ và mê lầm. Cảnh giới giác ngộ và giải thoát đó, sách Phật gọi là Niết Bàn, một cảnh giới siêu ngôn ngữ và tư duy tư  biện, cho nên Phật Thích Ca thường tránh nói tới, bằng ngôn ngữ bình thường.

Chủ thuyết Upanishads cũng cho rằng, thế giới hiện tượng là không thật có. Chỉ có Atman, cái Ta thật, là thật có. Atman và Brahman là một. Hòa đồng Atman và Brahman là giải thoát, đồng thời cũng là giác ngộ cứu cánh, thì chừng nào mà con người còn bị trói buộc vào bánh xe sinh tư luôn hồi.

Đạo Phật chấp nhận thế giới hiện tượng là vô thường, cái Ta hiện tượng cũng là vô thường, cả hai tức là thế giới hiện tượng và cái Ta hiện tượng đều là không thật có, bị chi phối bởi luật nhân quả và sứ mệnh của người tu hành là siêu việt thế giới hiện tượng và cái Ta hiện tượng để chứng ngộ Niết Bàn.

Minh Chi

                                                                                  (Học Viện Phật Giáo Việt Nam)

Tin khác:
   Lịch sử PG
Bình Dương: Các ban ngành, đoàn thể tỉnh chúc mừng Ban Trị sự nhân dịp Tết Nguyên tiêu

Sáng ngày 23/02/2021 (nhằm ngày 12 tháng Giêng năm Tân Sửu), tại Văn phòng Ban Trị sự – chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), đã hân hạnh đón tiếp Tỉnh đoàn – Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam tỉnh, Thành ủy, UBND, HĐND, UBMTTQVN thành phố Thủ Dầu Một và Ban Dân vận Tỉnh ủy tỉnh Bình Dương đã đến thăm hỏi, chúc mừng chư Tôn đức Ban Trị sự Phật giáo tỉnh nhân dịp đầu Tết Nguyên tiêu (Rằm tháng Giêng) xuân Tân Sửu năm 2021.

Bình Dương: Chư Tôn đức Tăng Ni khánh tuế lãnh đạo Ban Trị sự Phật giáo tỉnh

Lại một mùa xuân nữa trở về trên quê hương đất Việt, xuân Tân Sửu 2021. Trong không khí hân hoan tưng bừng đón chào Tết nguyên đán, Tết cổ truyền của dân tộc, đây là dịp để cho tất cả chúng ta quay về sum hợp bên gia đình, bên tổ tiên, ông bà, cha mẹ và bạn bè, chúc tụng cho nhau những gì tốt đẹp nhất, và điều đó đã trở thành nét văn hoá độc đáo từ ngàn đời của dân tộc. Hoà trong niềm hỷ lạc vô biên của toàn dân tộc trên khắp mọi miền đất nước. Xuân cửa thiền vẫn là một mùa xuân bất tận, nơi lưu xuất những giá trị đạo đức văn hoá ngàn đời cho dân tộc.Vào sáng ngày 14/02/2021 (nhằm ngày mùng 3 tháng Giêng năm Tân Sửu), toàn thể Tăng Ni và Phật tử, chư Tôn đức xuất thân từ Tổ đình Hội Khánh, đệ tử, đệ tôn cùng vân tập về Tổ đình Hội ...

Bình Dương: Ban Trị sự GHPGVN TP. Thủ Dầu Một tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo nhiệm kỳ 2021 – 2026

PSO – Sáng ngày 26/01/2021 (nhằm ngày 14/12 năm Canh Tý), Ban Trị sự GHPGVN TP. Thủ Dầu Một đã chính thức khai mạc Đại hội Đại biểu Phật giáo lần thứ IX, nhiệm kỳ 2021 – 2026 tại chùa Hội An (phường Hòa Phú, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương).

HỘI CỰU CHIẾN BINH TRAO CĂN NHÀ NGHĨA TÌNH ĐỒNG ĐỘI

Sáng ngày 21/01/2021, tại ấp Thanh Tân, xã Thanh An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương diễn ra buổi trao tặng căn nhà nghĩa tình đồng đội cho gia đình ông Hồ Văn Hỷ. Căn nhà nghĩa tình đồng đội này do cố Đại tá Nguyễn Huy Thông, Trưởng phòng cứu nạn Quân khu 7 di nguyện tặng.

Bình Dương: Hội nghị Tổng kết công tác Phật sự năm 2020 của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh

Sáng ngày 21/01/2021 (nhằm ngày 9 tháng Chạp năm Canh Tý), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Phật sự năm 2020 và đề ra phương hướng hoạt động năm 2021 tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Niết bàn - chùa Hội Khánh (đường Chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương).

Bình Dương: Tọa đàm với chủ đề: “Sứ mệnh Hoằng pháp thời đại mới” trong Hội nghị họp mặt Tăng Ni tốt nghiệp các khóa đào tạo Giảng sư từ khóa I đến khóa IX

Chiều ngày 26/12/2020, tại Trung tâm Văn hóa – Hội nghị Phật giáo của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), Hội nghị họp mặt toàn thể chư Tôn đức Tăng Ni đã tốt nghiệp các khóa đào tạo Giảng sư (từ khóa I đến khóa IX) tiếp tục với chương trình tọa đàm “Sứ mệnh Hoằng pháp thời đại mới”.

Bình Dương: Khai mạc Hội nghị họp mặt Tăng Ni tốt nghiệp các khóa đào tạo Giảng sư từ khóa I đến khóa IX và tọa đàm “Sứ mệnh Hoằng pháp thời đại mới”

Sáng ngày 26/12/2020, tại Trung tâm Văn hóa – Hội nghị Phật giáo của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), long trọng diễn ra lễ khai mạc Hội nghị họp mặt toàn thể chư Tôn đức Tăng Ni đã tốt nghiệp các khóa đào tạo Giảng sư (từ khóa I đến khóa IX), và chương trình tọa đàm “Sứ mệnh Hoằng pháp thời đại mới” của Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN.

CHÚC MỪNG KỶ NIỆM 28 NĂM THÀNH LẬP BAN TÔN GIÁO TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng ngày 16-12 (nhằm ngày 3-11- Canh Tý), tại Tổ đình chùa Hội Khánh, Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương do HT. Thích Huệ Thông, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Trung ương 2 GHPGVN, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh đã tiếp đón và chúc mừng Ban Tôn giáo tỉnh nhân kỷ niệm 28 năm thành lập Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương

Bình Dương: Đại lễ Tưởng niệm 712 năm ngày Đức vua Phật Hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn

Hòa chung trong không khí của những người Phật tử Việt Nam trên cả nước hướng về vùng đất thiêng Yên Tử để tưởng niệm vị Vua Phật Việt Nam. Sáng ngày 12/12/2020 (nhằm ngày 28/10 năm Canh Tý), tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Niết Bàn (chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, TP. Thủ Dầu Một), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương đã trang nghiêm tổ chức Đại lễ Tưởng niệm 712 năm ngày Đức vua Phật Hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn (1308 – 2020).

Bình Dương: Ban Hoằng pháp TƯ và BTS Phật giáo tỉnh triển khai kế hoạch tổ chức Hội nghị Họp mặt chư Tăng Ni Giảng sư đã tốt nghiệp các khóa Đào tạo Giảng sư

Sáng ngày 12/12/2020 (nhằm ngày 28/10 năm Canh Tý), Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN đã phối hợp với BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương tổ chức họp bàn triển khai kế hoạch tổ chức buổi họp mặt chư Tăng Ni đã tốt nghiệp các khóa đào tạo giảng sư từ khóa 1 đến khóa 9, tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương).

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>