GS-TS Trần Văn Khê: Âm nhạc Phật giáo là một phần không thể tách rời với âm

  

Với nhiều người, nghe Giáo sư - Tiến sĩ (GS-TS) Trần Văn Khê nói về âm nhạc dân tộc đã “thấm thía” và thú vị. Nay lại được nghe ông giảng giải mối liên hệ giữa âm nhạc dân tộc và âm nhạc Phật giáo lại càng thú vị hơn.
Có lẽ vì thế mà buổi nói chuyện của GS-TS Trần Văn Khê tại chùa Hội Khánh vừa qua đã thu hút đông đảo mọi thành phần từ tu sĩ, Phật tử, trí thức... đến tham dự. Và nhận xét chung của mọi người là “đã... vỡ vạc ra được nhiều điều”...
Đề tài “Ngôn ngữ âm nhạc dân tộc gắn liền với âm nhạc Phật giáo” là nội dung chính mà GS-TS Trần Văn Khê đề cập tới. Ông cho rằng, cùng với quá trình du nhập của đạo Phật vào nước ta thì âm nhạc Phật giáo cũng ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tinh thần của người dân Việt. Cụ thể nhất của sự ảnh hưởng, giao thoa này có thể thấy rõ vào đời nhà Lý. Vua Lý Thái Tổ cũng là một nhà sư. Ngài đã “đưa âm nhạc Phật giáo vào cung đình” và như thế, đã có nét giống nhau trong nhạc cụ, nhạc khí qua cách thể hiện ngôn ngữ âm nhạc. Nét khác nhau trong âm nhạc Phật giáo và âm nhạc dân tộc là nhạc không phải để... biểu diễn mà gắn liền với câu kinh tạo nên trạng thái tâm hồn tĩnh lặng, để sẵn sàng đón nhận và thấm nhuần giáo lý Phật giáo một cách sâu sắc. Giải thích thêm cho điều này, GS-TS Trần Văn Khê cho rằng, như tiếng trống trong âm nhạc Phật giáo chẳng hạn, là tiếng trống đánh theo câu kệ. Nghe tiếng trống sẽ “đáo bĩ ngạn”, sẽ đi từ bờ mê đến bến giác (giác ngộ). Hay cách tán trong tụng kinh Bát nhã mới thấy hết được ý nghĩa của nó, đặc biệt là bài tán dương chi “... hỏa diệm hóa hồng liên” (núi lửa thành bông sen hồng).
Điều thú vị là GS-TS Trần Văn Khê đã đưa ra 3 đóng góp lớn của âm nhạc Phật giáo trong âm nhạc dân tộc. Theo ông, thứ nhất, ngôn ngữ âm nhạc Phật giáo có các cách thể hiện như: Tụng, tán, niệm, bạch, hô, thài... Tuy nhiên, điều đáng nói là điệu “thài” của âm nhạc Phật giáo là một nét riêng (không thể thay bằng ca, hát được) dần dần được chuyển sang làm nhạc cung đình. Thứ hai là hơi thiền trong âm nhạc Phật giáo. Trong âm nhạc dân tộc có hơi ai (thể hiện sự buồn bã, bi lụy) nhưng Phật giáo thì “không thể... buồn được nên có hơi thiền để thay thế”. Thế là cũng: xừ, xang, xê, cống, líu, ù... nhưng nghe ra không buồn mà sâu lắng, tự tại. Ông lấy ví dụ như việc ngâm mấy câu thơ tuyệt tác của Thiền sư Thích Mãn Giác thì nhất thiết phải ngâm hơi thiền. (Xuân đi trăm hoa rụng. Xuân đến trăm hoa cười. Trước mắt sự qua mãi. Trên đầu già đến rồi. Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết. Đêm qua sân trước một cành mai). Bởi có ngâm bằng hơi thiền thì những câu thơ trên mới toát lên hết ý nghĩa, không bi lụy mà an nhiên tự tại, tâm hồn bay bổng hơn. Thứ ba là múa Lục cúng trong âm nhạc lễ nghi của Phật giáo đã được dùng làm múa Lục cúng hoa đăng trong cung đình. Từ đó GS-TS Trần Văn Khê khẳng định có sự liên hệ, gắn bó sâu sắc giữa âm nhạc dân tộc và âm nhạc Phật giáo. Rằng, âm nhạc Phật giáo là một phần không thể tách rời với âm nhạc dân tộc...
Hình như kiến thức âm nhạc dân tộc đã hòa vào con người ông nên càng nói GS-TS Trần Văn Khê càng say sưa. Ông cho rằng, đề tài về âm nhạc dân tộc cũng như âm nhạc Phật giáo là... mênh mông. Ông chỉ mong chuyển tải những nét đặc biệt nhất, những so sánh và phát hiện thú vị đến với những người nghe hôm đó. Nhiều Phật tử cho biết, họ từ Biên Hòa, TP.HCM nhưng nghe nói có buổi nói chuyện của ông nên đã đến để nghe bởi họ biết, với tuổi cao sức yếu như hiện nay, những buổi nói chuyện của GS-TS Trần Văn Khê ngày càng hiếm hoi. Riêng ông Nguyễn Hiếu Học, nhà nghiên cứu nhiều lĩnh vực về lịch sử, văn hóa ở Bình Dương cũng nhận xét rằng: “GS-TS Trần Văn Khê là một từ điển sống về âm nhạc dân tộc và những buổi nói chuyện như thế này hữu ích vô cùng bởi khó có thể đọc và tổng hợp được những kiến thức về âm nhạc Phật giáo, âm nhạc dân tộc sâu sắc đến thế...”.
Nhân buổi nói chuyện này, GS-TS Trần Văn Khê còn đưa ra nhận xét độc đáo về sự tương quan trong âm điệu giữa câu tụng kinh với lời hát ru của mẹ... Đây là sự khẳng định về ảnh hưởng, tính phổ biến của âm nhạc Phật giáo vào đời sống tinh thần của dân gian. Ông cũng chỉ ra rằng: “Ông cha chúng ta rất tinh tế trong việc sử dụng mẫu vận để luyến láy như dùng âm “ư” trong hát bội, âm “a” trong tụng kinh và âm “i” trong chèo. Đây cũng là điểm chính để phân biệt giữa các làn điệu, thể loại âm nhạc dân tộc”. Với cách nói chuyện dí dỏm, ông còn đưa ra sự “pha trộn” các loại nhạc khí trong dàn nhạc dân tộc. Theo ông thì trong dàn nhạc lễ không nên có cây đàn ghi-ta phím lõm bởi loại đàn này phù hợp với dàn nhạc cải lương hơn.

Tin khác:
Trang ( 1/31) : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 ...[Trang cuối]
   Phật sự trong tỉnh
Bình Dương: Hội nghị phổ biến chính sách, pháp luật và tín ngưỡng tôn giáo năm 2022

Sáng ngày 18/7/2022, tại Trường Chính trị tỉnh (phường Chánh Nghĩa, TP. Thủ Dầu Một), Ủy ban Nhân dân và Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương đã tổ chức Hội nghị phổ biến chính sách, pháp luật và tín ngưỡng tôn giáo cho chức sắc, chức việc các tôn giáo và đại diện cơ sở tín ngưỡng tỉnh Bình Dương năm 2022.

Chư Tăng Ni Phật giáo tỉnh Bình Dương bố tát định kỳ trong mùa An cư kiết hạ Pl.2566

Sáng ngày 13/7/2022 (nhằm ngày 15/6 năm Nhâm Dần), chư Tôn đức thành viên Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương và Tăng Ni hành giả an cư trên toàn tỉnh đã vân tập về Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn – Tổ đình Hội Khánh (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), để bố-tát, thính giới định kỳ trong mùa An cư kiết hạ Phật lịch 2566.

Bình Dương: Truyền giới Tỳ kheo, Sa-di, Tỳ kheo Ni, Thức xoa Ma na và Sa di Ni

Chiều ngày 25/6/2022, các đàn giới thuộc Đại giới đàn Thiện An PL.2566 – DL.2022 do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương chính thức đăng đàn truyền giới Tỳ kheo, Sa di, Tỳ kheo Ni, Thức xoa Ma na và Sa di Ni tại hai giới trường.

Lễ Khai Mạc Đại giới Đàn Thiện An Hòa thượng Thích Thiện Nhơn đương vi Đàn đầu Hòa thượng Đại giới đàn Thiện An

Sáng ngày 25/6/2022 (nhằm ngày 27/5/Nhâm Dần) tại Giới trường Tổ đình Hội Khánh - Trụ sở BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương (P.Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) đã trang nghiêm diễn ra lễ khai mạc Đại giới đàn Thiện An do BTS Phật giáo tỉnh Bình Dương tổ chức.

Bình Dương: Trang nghiêm lễ cung nghinh tôn ảnh HT. Thích Thiện An về giới trường Tổ đình Hội Khánh và chùa Bồ Đề Đạo Tràng

Theo chương trình Đại Giới đàn Thiện An, sáng ngày 23/6/2022 (nhằm ngày 25/5 năm Nhâm Dần), Ban Tổ chức Đại Giới đàn đã đến chùa Bửu Phước (thị trấn Phước Vĩnh, huyện Phú Giáo) làm lễ cung thỉnh tôn ảnh cố Hòa thượng thượng Thiện hạ An (tôn danh được lấy làm tôn hiệu của Đại giới đàn) và giới Bổn về Tổ đình Hội Khánh, chùa Bồ Đề Đạo Tràng, địa điểm truyền giới cho các giới tử. Nghi thức do Ban Nghi lễ GHPGVN tỉnh Bình Dương đảm trách, gồm: Tôn ảnh, Giới bổn, long đình, bát bửu, long trượng.v.v….với gần 500 giới tử sẽ làm hàng chào cung nghinh đoàn rước tôn ảnh và giới bổn theo nghi thức Phật giáo.

CÂU HỎI ÔN ĐÀN SA DI VÀ SA DI NI ĐẠI GIỚI ĐÀN THIỆN AN

I/PHẦN GIÁO HỘI. 1/ Đại Hội Đại Biểu toàn quốc lần thứ nhất diễn ra vào ngày, tháng, năm nào? Tại đâu? Đại Hội Đại Biểu toàn quốc lần thứ nhất diễn ra vào ngày 04– 07/11/1981 tại Nhà Văn Hoá Việt-Xô, Thủ Đô Hà Nội. 2/ Vị Chủ Tịch HĐTS đầu tiên của GHPGVN là ai? Vị Chủ Tịch HĐTS đầu tiên của GHPGVN là Đức Đại Lão Hoà Thượng Thích Trí Thủ. 3/Từ ngày được thành lập đến nay, Giáo hội Phật giáo Bình Dương đã trãi qua bao nhiêu lần Đại Hội? Lần Đại Hội sau cùng diễn ra vào ngày, tháng, năm nào? Tại đâu? Từ ngày được thành lập đến nay, Giáo hội Phật giáo tỉnh Bình Dương đã trãi qua 10 lần Đại hội, lần Đại hội sau cùng diễn ra vào ngày 02-03/ 01/ 2022, diễn ra tại Trung tâm văn hóa Tượng Phật Niết bàn chùa Hội Khánh.

CÂU HỎI ÔN THI ĐÀN THỨC XOA MA NA NI ĐẠI GIỚI ĐÀN THIỆN AN

I/PHẦN GIÁO HỘI. 1/ HĐCM được suy tôn tại Đại Hội Đại Biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ nhất gồm có bao nhiêu vị? Do ai làm Pháp Chủ? Tại Đại Hội Đại Biểu Phật giáo lần I, HĐCM GHPGVN được suy tôn tất cả là 56 vị do Trưởng lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận làm Pháp Chủ. 2/Từ khi được thành lập đến nay, GHPGVN đã trải qua bao nhiêu lần Đại Hội? Lần Đại Hội sau cùng diễn ra vào ngày, tháng, năm nào? Tại đâu? Từ khi được thành lập đến nay, GHPGVN đã trãi qua 8 lần Đại hội. Đại hội sau cùng là Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 8, diễn ra vào ngày 19, 20, 21 va 22 tháng 11 năm 2017 tại cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội.

CÂU HỎI ÔN THI ĐÀN TỲ KHEO NI ĐẠI GIỚI ĐÀN THIỆN AN

I/PHẦN I: GIÁO HỘI 1/ Đại Hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 8, nhiệm kỳ ( 2017-2022) của GHPGVN diễn ra vào ngày, tháng, năm nào? Tại đâu? Đại Hội Đại Biểu toàn quốc lần thứ 8 của GHPGVN diễn ra vào ngày 19 – 22 / 11/ 2017, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô, thủ đô Hà Nội. 2/ GHPGVN là tiền thân của bao nhiêu tổ chức? Kể ra cụ thể? GHPGVN là tiền thân của 9 tổ chức Hệ Phái Phật Giáo trong cả nước, đó là:  Hội Thống Nhất Phật giáo Việt Nam  Giáo Hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất.  Giáo Hội Phật giáo Cổ Truyền Việt Nam.  Ban Liên Lạc Phật giáo yêu nước TP.HCM.  Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam.  Giáo Hội Phật giáo Thiên Thai Giáo Quán.  Giáo Hội Tăng Già Khất Sĩ Việt Nam.  Hội Sư Sãi Yêu Nước Miền Tây Nam bộ.  Hội ...

CÂU HỎI ÔN THI ĐÀN TỲ KHEO ĐẠI GIỚI ĐÀN THIỆN AN

I/PHẦN I: GIÁO HỘI 1/ Đại Hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ I của GHPGVN diễn ra vào ngày, tháng, năm nào? Tại đâu? Đại Hội Đại Biểu toàn quốc lần thứ nhất của GHPGVN diễn ra vào ngày 04-07/ 11/ 1981, tại Chùa Quán Sứ, Thủ Đô Hà Nội. 2/ GHPGVN là tiền thân của bao nhiêu tổ chức? Kể ra cụ thể? GHPGVN là tiền thân của 9 tổ chức Hệ Phái Phật Giáo trong cả nước, đó là:  Hội Thống Nhất Phật giáo Việt Nam  Giáo Hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất.  Giáo Hội Phật giáo Cổ Truyền Việt Nam.  Ban Liên Lạc Phật giáo yêu nước TP.HCM.  Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam.  Giáo Hội Phật giáo Thiên Thai Giáo Quán.  Giáo Hội Tăng Già Khất Sĩ Việt Nam.  Hội Sư Sãi Yêu Nước Miền Tây Nam bộ.  Hội Phật Học Nam Việt.

Phật giáo Bình Dương thính giới kỳ đầu tiên trong mùa An cư Kiết hạ PL. 2566

Truyền thống An cư Kiết hạ là mạng mạch của Tăng già, là thước đo phẩm hạnh của người xuất gia. Trên tinh thần đó, sáng ngày 29/5/2022 (nhằm ngày 29/4 năm Nhâm Dần), chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư đồng tập trung về Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn – Tổ đình Hội Khánh (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), cùng nhau Bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp. Và đây là lần Bố tát đầu tiên mùa ACKH PL.2566 - DL.2022.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>