Những bài học sống an lạc từ Kinh Ví dụ con rắn

Bài học 2: Chấp thủ là chướng ngại lớn nhất của sự giác ngộ

Có thể nói rằng, bằng những ví dụ cụ thể, dễ hiểu, thông qua hình ảnh con rắn, Đức Phật đã truyền tải được triết lý sâu xa về ý nghĩa của giáo lý thông suốt, thấu đáo của Ngài. Tu đúng pháp con đường dẫn đến Niết bàn, nhưng bản tánh chấp thủ lại là những cản ngại lớn nhất của sự giác ngộ, của cuộc hành trình đi đến mục đích cao cả của đời người.    

Có như không có

Triết lý của Đức Phật là một môn khoa học hoàn chỉnh có thể làm cho con người trở nên thích thú và say đắm như thể là tìm thấy được báu vật quý giá để có thể giúp cho mỗi người trở về với bản tánh thật sự, xa lìa chấp thủ “cái này có, cái kia không”, “cái này của mình, cái kia của mình”, hoặc “cái này không phải của mình cảm thấy khao khát nếu được là của mình”… Tất cả là nguyên nhân sâu xa của đau khổ, phiền muộn, là khởi nguồn để tạo tác bằng những hành vi sai trái, phạm pháp hòng chiếm đoạt những thứ vốn nằm ngoài khả năng nắm giữ của mình.

Đức Phật nói: “Kẻ vô văn phàm phu, không yết kiến các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không yết kiến các bậc Chân nhân, không thuần thục pháp các bậc Chân nhân, không tu tập pháp các bậc Chân nhân. Xem sắc pháp, xem các cảm thọ, xem các tưởng, xem các hành, xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tầm cầu, được ý suy tư: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thường còn, thường hằng, sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi; xem như vậy là cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi".

Chính vì chấp thủ như vậy, cho rằng mọi thứ là thường hằng, là có thật, là tồn tại mãi mãi mà mọi người cứ cố níu kéo, cất giữ, giấu diếm bằng mọi giá. Sự chấp thủ là môi trường tốt để sự ganh ghét, lòng tham, nỗi đau khổ thường hằng có nơi dung túng mà phát triển. Chấp thủ không mang đến sự giải thoát, mà là cản ngại lớn lao, níu giữ tâm trí và hành động của chúng ta, làm cho đôi chân ta nặng nề không thể tiến về phía trước.

Không là có

Khác với kẻ vô văn phàm phu, Đức Phật nói về vị Thánh đệ tử: “Thái độ của vị Thánh đệ tử nghe nhiều thời khác hẳn, không những các vị này yết kiến, thuần thục, tu tập pháp các bậc Thánh, các bậc Chân nhân, các vị này đối với 5 thủ uẩn là cái này không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi, và bất cứ kiến xứ nào nói rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi; xem như vậy là cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi." Vị này do quan sát như vậy, đối với sự vật thấy không thật có, nên không có lo âu phiền não.

Rõ ràng là xét theo tâm tính của kẻ vô văn phàm phu, bởi vì chấp cái này có, cái kia có mà họ mất đi cái thật sự cần có là thoát khỏi sự phiền não; trong khi đó bậc Thánh nhân do nhận biết mọi thứ đều là không có nên họ có được sự an lạc, thanh nhàn. Cái hay trong triết lý Phật giáo có thể nói chính là sự huyền diệu vô minh “có mà không, không mà có”. Cái sự có lúc đầu đến có lúc sau tuy có vẻ như giống nhau nhưng thực chất đã có sự chuyển biến về lượng. Giống như một vòng tròn đồng tâm, sự trở về của vấn đề cũng chính là lúc chúng ta bắt đầu bằng một đường tròn lớn hơn, tốt đẹp hơn.

                 Diệt trừ phiền não như thế nào?

        Có người nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã là của tôi nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được cái ấy". Người ấy sầu muộn than van khóc lóc đi đến bất tỉnh.

        Để cho phương thuốc hữu hiệu giúp con người diệt trừ phiền não, Thế Tôn đặt một số câu hỏi:

        Các người có thể nắm giữ một vật sở hữu gì mà vật sở hữu được nắm giữ sẽ thường hằng, thường còn, thường trú, không chuyển biến không? - Thưa không!

        Các người có thể thấy một vật sở hữu gì được nắm giữ và vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú mãi mãi không? - Thưa không!

        Thế Tôn xác nhận: "Thế Tôn cũng không thấy vật sở hữu nắm giữ nào, mà vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, có thể trú như thế này mãi mãi".

       

“Kinh Ví dụ con rắn quả là một bài kinh hay đã nói lên những nhận thức sâu sắc đối với những lời dạy của Đức Phật về những tai hại do những chấp thủ nói trên đưa đến. Tiếp đến đức Phật trình bày 6 kiến xứ, chấp thủ 5 thủ uẩn là của ta, là ta, là tự ngã của ta; chấp thủ tự ngã và thế giới là thường còn, thường hằng sau khi chết. Chính sự chấp thủ 6 kiến xứ này đem lại sự tái sanh đời này sang đời khác, kể cả những sầu bi lo âu phiền não trong đời sống hiện tại”.

Các người có thể chấp thủ một ngã luận thủ nào mà ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu bi khổ ưu não không? - Thưa không.

        Các người có thấy một ngã luận thủ nào mà ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu bi khổ ưu não không? - Thưa không.

        Thế Tôn cũng không thấy ngã luận thủ nào, mà ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu bi khổ ưu não.

        Các người có y chỉ kiến y nào mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu bi khổ ưu não không? - Thưa không.

        Các người có thấy kiến y nào mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu bi khổ ưu não không? - Thưa không!

        Thế Tôn cũng không thấy kiến y nào mà kiến y được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu bi khổ ưu não.

        Nếu có ngã thời có ngã sở thuộc, nếu có ngã sở thuộc thời có ngã của tôi. Nếu ngã và ngã sở thuộc không thể được chấp nhận là thường còn, thời kiến xứ này: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thường còn, thường hằng", kiến xứ ấy có hoàn toàn ngu si không? - Kiến xứ ấy thực sự là triệt để ngu si.

       “Kinh Ví dụ con rắn quả là một bài kinh hay đã nói lên những nhận thức sâu sắc đối với những lời dạy của đức Phật về những tai hại do những chấp thủ nói trên đưa đến. Tiếp đến đức Phật trình bày 6 kiến xứ, chấp thủ 5 thủ uẩn là của ta, là ta, là tự ngã của ta; chấp thủ tự ngã và thế giới là thường còn, thường hằng sau khi chết. Chính sự chấp thủ 6 kiến xứ này đem lại sự tái sanh đời này sang đời khác, kể cả những sầu bi lo âu phiền não trong đời sống hiện tại”.

       Như vậy, rõ ràng là, tu đúng chánh pháp là con đường duy nhất để đến Niết bàn, nhưng trên con đường ấy nếu chúng ta không dẹp bỏ được sự chấp thủ, bản ngã của mình thì đường đi đến đích hãy còn nhiều cản ngại lắm vậy!

                                                                                                                                                                                                              DIỆU QUANG

 

 

Tin khác:
Trang ( 1/2) : 1 | 2
   Tư tưởng Phật giáo
Bình Dương: Phiên họp thường kỳ của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh

Chiềungày 19/10/2020 (nhằm ngày 03/9 năm Canh Tý), tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) đã diễn ra phiên họp thường kỳ hàng tháng, để báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong tháng qua, và triển khai về kế hoạch chuẩn bị cho Đại hội đại biểu Phật giáo cấp huyện, thị thành phố nhiệm kỳ 2021 – 2026, cũng như chuyến từ thiện cứu trợ đồng bào miền Trung đang bị thiên tai lũ lụt hoành hành.

Bình Dương: Ban Trị sự Phật giáo tỉnh tổ chức phiên họp thường kỳ

Sáng ngày 19/9/2020 (nhằm ngày 03/8 năm Canh Tý), tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) đã diễn ra phiên họp thường kỳ, nhằm báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong tháng qua, đồng thời triển khai về vấn đề Tấn phong Giáo phẩm cho chư Tôn đức Tăng Ni, cũng như chuẩn bị cho Đại hội đại biểu Phật giáo cấp huyện, thị thành phố nhiệm kỳ 2021 – 2026 sắp tới.

Bình Dương: Ban Biên tập Tạp chí Văn hóa Phật giáo và PSO đảnh lễ, kính mừng khánh tuế Hòa thượng Thích Huệ Thông

Sau ba tháng An cư Kiết hạ vừa viên mãn, sáng ngày 31/8/2020 (nhằm ngày 13/7 năm Canh Tý), chư Tôn đức Ban Biên tập Tạp chí Văn hóa Phật giáo và kênh Thông tin Tổng hợp Phật sự Online đã vân tập về Tổ đình Hội Khánh (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), để vấn an sức khỏe và đảnh lễ kính mừng khánh tuế HT. Thích Huệ Thông - Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Văn phòng II TƯGH, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương thêm một hạ lạp.

Bình Dương: Lãnh đạo các cơ quan, ban ngành tỉnh thăm, chúc mừng Ban Trị sự nhân lễ Vu lan Báo hiếu

Vào sáng ngày 27/8/2020 (nhằm ngày 9/7 năm Canh Tý), tại Văn phòng Ban Trị sự - chùa Hội Khánh (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), phái đoàn đại diện lãnh đạo tỉnh và các ban ngành đã đến thăm, tặng hoa và chúc mừng Giáo hội Phật giáo tỉnh Bình Dương, chư Tôn đức Tăng Ni trong toàn tỉnh nhân dịp lễ Vu lan Báo hiếu PL. 2564 – DL. 2020 trở về.

Bình Dương: Thường trực BTS Phật giáo tỉnh, Hệ phái Phật giáo Cổ truyền khánh tuế Hòa thượng Chủ tịch HĐTS

Theo luật Phật chế, mỗi năm chư Tăng Ni sẽ có ba tháng An cư Kiết hạ và lấy tuổi hạ đó làm tuổi đạo cho mình. Trong 3 tháng đó, chư Tăng Ni cùng vân tập về một nơi để tu học, trau dồi Tam Vô Lậu Học: Giới – Định -Tuệ. Và cũng trên tinh thần tri ân và báo ân đối với chư Tôn đức Giáo phẩm, sáng ngày 24/8/2020 (nhằm ngày 06/7 năm Canh Tý), Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, Hệ phái Phật giáo Cổ truyền đã trở về chùa Minh Đạo (đường Kỳ Đồng, phường 9, quận 3, TP.HCM) vấn an sức khoẻ và thành kính đảnh lễ, chúc mừng khánh tuế đến HT. Thích Thiện Nhơn – Chủ tịch HĐTS thêm một tuổi đạo.

Bình Dương: Chư Tăng Ni hành giả an cư trang nghiêm bố tát, thính giới định kỳ

Sáng ngày 20/7/2020 (nhằm ngày 30/5 năm Canh Tý), toàn thể chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư thuộc Phật giáo tỉnh Bình Dương đã trang nghiêm bố tát, thính giới tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) để cùng nhau bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp.

Bình Dương: Chư Tăng Ni trang nghiêm lễ bố tát, tụng giới mùa an cư PL.2564

Sáng ngày 05/7/2020 (nhằm ngày 15/5 năm Canh Tý), chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư thuộc Phật giáo tỉnh Bình Dương đã vân tập về trụ sở Ban Trị sự - Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn (chùa Hội Khánh) phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, để cùng nhau bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp. Đây là một hoạt động được tổ chức định kỳ nửa tháng một lần trong mùa An cư.

Bình Dương: Lễ Bố tát đầu mùa an cư tại chùa Hội Khánh

Truyền thống An cư Kiết hạ là mạng mạch của Tăng già, là thước đo phẩm hạnh của người tu. Mùa An cư Kiết hạ (ACKH) là thời điểm để Tăng Ni thúc liễm ba nghiệp, trau dồi giới đức. Trên tinh thần đó, sáng ngày 20/6/2020 (nhằm ngày 29/4 nhuận năm Canh Tý), chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư thuộc Phật giáo tỉnh Bình Dương đã vân tập về trụ sở BTS - Trung tâm văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn (chùa Hội Khánh) phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, cùng nhau bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp. Và hôm nay là lần Bố tát đầu tiên mùa ACKH PL.2564- DL.2020.

Bình Dương: Khai mạc Hội thảo Khoa học “Lịch sử hình thành Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam và sự đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc"

Nhằm ghi nhận, tôn vinh và tri ân những bậc tiền bối hữu công một thời đã gầy dựng nên Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam và đã có những cống hiến thiết thực, hiệu quả cho Đạo pháp và Dân tộc, với mong muốn làm đẹp thêm những giá trị lịch sử về nguồn cội của Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam, vị trí cũng như vai trò của Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử. Đồng thời, nhằm giúp cho các thế hệ hậu học hiểu biết thêm về một số tổ chức Phật giáo yêu nước và tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu có được những thông tin hữu ích trong quá trình nghiên cứu về Phật giáo Việt Nam thời cận hiện đại. Trên tinh thần đó, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam và Viện Nghiên cứu Tôn giáo phối hợp với Hệ phái Phật giáo ...

Bình Dương: Ban Trị sự GHPGVN tỉnh trang nghiêm tác pháp An cư Kiết hạ Pl. 2564

Thể theo truyền thống Phật giáo từ khi Phật còn tại thế, các vị Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni lại vân tập về các trú xứ trong ba tháng mùa mưa để tu học, thúc liễm thân tâm trau dồi Giới – Định - Tuệ. Sáng ngày 7/6/2020 (nhằm 16/4 nhuận năm Canh Tý), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương đã cử hành lễ tác pháp khai khóa An cư Kiết hạ PL.2564- DL.2020 cho hơn 700 hành giả an cư trong toàn tỉnh tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn - chùa Hội Khánh (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), dưới sự quang lâm chúng minh của HT.Thích Huệ Thông, HT.Thích Tâm Từ - đồng Thành viên Hội đồng Chứng minh TƯGH, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>