Chân linh trong hoa sen

Xem hình
Chùa Một Cột - một ngôi chùa có kiến trúc độc đáo, gợi hình tượng một bông sen đang nở
Đạo Phật lấy hoa sen làm Phật đài. Vì sao bông hoa sen sinh trưởng trong ao hồ bùn nước kia lại được xem là một biểu tượng linh thiêng, cao quý nhường ấy? Nguồn: http://phatgiaovnn.com (Phật Giáo Việt Nam Net)

Trong muôn vàn các loài hoa với bao hương sắc lộng lẫy, quyến rũ và sự thực, nếu chỉ xét theo cái nhìn thông thường thì có không ít loài hoa thơm hơn sen về hương, đẹp hơn sen về sắc. Tuy vậy chỉ duy nhất loài sen mới hội tụ đầy đủ trong mình ý nghĩa triết học – nhân sinh cao quý, là ý nghĩa về âm dương, ngũ hành và sức vươn dậy của một ý chí sống mãnh liệt. Sen bắt đầu ủ mầm trong bùn đất, mà là ở vị trí cực cách bức, tối khuất, nhơ bẩn và từ vị trí đó sen nở mầm kiên nhẫn vươn lên. Phật giáo lấy hoa sen làm Phật đài, biểu tượng tinh thần về 5 điều cơ bản. 1) Tính vô nhiễm. Sen mọc lên từ chốn tối tăm, bùn lầy hôi tanh mà sen không bị vương bẩn. 2) Tính thanh lọc. Khi cây sen lớn lên, sinh sôi nẩy nở thì sẽ làm cho dòng nước nơi đó trở nên trong mát. 3) Tính thuỳ mị của mùi hương. Hương sen toả lên một mùi thơm thanh khiết, không quá nồng nàn, ngào ngạt. 4) Tính thuần khiết. Bông hoa sen từ khi nở tới lúc tàn không hề bị một loài ong bướm nào tới đậu, lấy nhụy. 5) Tính kiên nhẫn. Cây sen từ lúc nẩy mầm trong bùn đất, ở đáy nước cho tới lúc vươn lên trên mặt nước rồi xoè lá, trổ hoa là cả một quá trình sinh trưởng kiên nhẫn lớn lao. Trong thế giới thảo mộc, các loài hoa không có loài nào phải chịu đựng sự gian khó của hoàn cảnh sống đến vậy. Và ở điểm này sen còn hàm chứa ý nghĩa tốt đẹp, là sinh trưởng trong bùn tối nên sen đã không phải cạnh tranh vị trí sống với loại cây nào. Ngoài năm lẽ cơ bản về phẩm chất – tinh thần sống trên, sen còn có thêm những giá trị cao quý vô lường khác. Như hạt sen có thể cất giữ hàng trăm năm khi gieo vẫn nẩy mầm như thường. Và đời sống của sen còn thể hiện nên 3 tầng sống riêng biệt, là trong bùn tối và vươn lên khoảng trong sạch - dòng nước rồi cuối cùng vươn lên khoảng hư không, lên với bầu khí quyển và vầng mặt trời. Quan niệm nhà Phật xem đó như biểu trưng cho 3 tầng sống là cõi dục giới, sắc giới và vô sắc giới. Và cây sen trải qua 3 tầng sống đó khi nở hoa xem như sự đạt ngộ, giải thoát...

 

Thêm nữa, hoa sen trong Phật học còn mang nhiều lớp nghĩa khác. Như kiết già, ngồi phỏng theo thế bông sen gọi là Liên hoa toạ. Khi hai tay chắp lại làm lễ Phật, phỏng theo hình búp sen thì gọi là Liên hoa hợp chứng. Và hai bàn tay chắp lại là biểu hiện của Lý và Trí. Năm ngón tay trái là ngũ trí – Thai tạng giới, năm ngón tay phải là ngũ trí – Kim cương giới. Mười ngón tay chắp lại thành Thập độ, hay còn gọi là Thập pháp giới. Về Thập pháp lại chia ra năm phàm và năm thánh. Tay trái thuộc phàm là Địa ngục, Ngũ quỷ, Súc sinh, Nhân và Thiện. Tay phải thuộc thánh là Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Quyền Phật và Thiện Phật... lại thêm những nghĩa, 4 chữ Vi, 12 chữ Diệu, 2 chữ Hương, 3 chữ Khiết.vv... Hay như câu chân ngôn "Án–pa–ni bát mê hồng”, tạm dịch ra tiếng Việt là "Ôi! Chân linh trong Hoa sen”, một câu chân ngôn được xem có huyền lực vô biên của Phật pháp. Còn nhiều ý nghĩa khác của sen trong Phật học. Quả không gì quý bằng, lạ bằng sen.

Sở học phương Đông, ngoài Phật học, sen còn mang giá trị triết học về âm dương, ngũ hành và đây cũng là một cơ sở Phật học dụng nghĩa cho Phật đài – Yên hoa tạng thế giới.

Về ngũ hành, cây sen thuộc hành mộc. Để vươn lên mặt ao hồ sen phải vượt qua tầng nước sâu, nước là hành thuỷ. Bông hoa sen màu hồng, màu thuộc hành hoả. Nhụy sen màu vàng, màu thuộc hành thổ. Và ngó sen màu trắng, màu thuộc hành kim. Ngũ hành – năm hợp chất quan trọng, có thể gọi đó là bản thể của thế gian này.

Ngoài ngũ hành, giá trị của hoa sen cũng phải kể tới hương thơm. Có thể tính làm phần giá trị thứ sáu. Số 6 này xem như phần "linh” của đời sống. Nó vô hình, vô sắc nhưng lại hữu linh.

Về âm – dương: Từ phần gốc, thân sen chìm trong nước, trong tối khuất, thuộc âm, phần lá và hoa nở trên mặt nước, khoe hình sắc dưới ánh mặt trời là thuộc dương.

Về ý nghĩa nhân sinh, nhân chủng và xã hội học: Tôi nghĩ, trong thế giới cơ bản cũng có năm loại người. Loại người thứ nhất thân phận cũng giống như gốc rễ của cây sen. Phải sống chìm khuất sâu trong bùn đất và đời đời phải chịu cách bức giữa nước với bầu khí quyển, mặt trời phía trên cao. Ấy là thân phận đại đa số con người lao động lam lũ, khổ nghèo. Dù phần "gốc rễ” mang giá trị nền tảng vô cùng quan trọng của kiếp nhân sinh đi chăng nữa, nhưng tầng lớp người lao động này do thiếu tri thức và những phương tiện, kỹ năng sống trong đời sống xã hội nên họ khó có thể vươn lên các tầng nổi - mặt trên của đời sống được. Tầng sống thứ hai, ứng với phần thân sen, phần đó vươn lên trên bề mặt bùn đất để có sức tạo hình dáng và có thể "đung đưa” mình trong khoảng nước trong mát, ấy là hạng người, có thể nói, đã có kiến thức, kỹ năng sống nhất định và đã ít nhiều tạo được tiếng nói riêng. Có thể ví với lớp người có học thức nhất định. Tuy vậy ở tầng sống này vẫn còn nhiều hạn chế về tri thức, môi trường ví như thân sen còn chìm trong nước chịu bám bíu với những rong rêu, đục bẩn. Tầng sống thứ ba, ứng với lá sen. Ở tầng sống này là lớp người tự trang bị cho mình kiến thức đời sống đáng kể đủ sức vươn lên với một không gian sống cao rộng, với ánh sáng ấm nóng mặt trời, có thế giới quan, có tầm nhìn bao quát, chiêm nghiệm và gây được tầm ảnh hưởng của mình với đời sống xã hội. Ấy là tầng lớp trí thức bậc trung. Tầng sống thứ tư, tầng sống ứng với bông hoa sen. Với tầng sống này hẳn thuộc về lớp người có thể toả hương, phát sắc đời sống không chỉ cho ý nghĩa cá nhân họ mà họ đã là Đài hương sắc của đời sống, có thể nói tiếng nói về giá trị cuộc đời này. Ấy là lớp trí thức cao cấp. Sức ảnh hưởng, chi phối đời sống xã hội - thời đại của lớp người này có tính quyết định. Bởi họ là đại diện không thể thay thế của giá trị xã hội, thời đại họ. Cũng như cây sen, tất yếu giá trị cao nhất của nó là hoa sen. Còn tầng sống tối cao, tầng thứ năm của cuộc sống, ứng với phần nhụy sen. Phần sống này ứng với hạng trí thức lớn, hạng các danh nhân, các lãnh tụ tinh thần của xã hội. Tầng sống trung tâm này vừa ngự ở vị trí Trung ương mà toả hương, kết hạt đời sống và sâu sắc, vừa mang vẻ vàng rực rỡ tựa phần ánh tinh tuý, dịu dàng nhất của hào quang mặt trời vừa giữ nguyên màu sắc vàng nguyên khôi của thổ - phần sống gốc rễ của sen bám vào mà sinh trưởng. Quả là một vị trí trung tâm với đầy đủ phẩm chất xứng đáng nhất trong sức ôm trùm từ gốc rễ tới đỉnh ngọn.

Và cũng như cách tính ngũ hành, ở cách tính phân loại này cũng có con số 6, con số hợp với điều linh, vô hình, vô sắc. Ấy là phần "linh” ứng với một hạng người đặc biệt, hạng thánh nhân. Hạng người này dù khi đã khuất hình và sắc vào thiên thu nhưng phần sống hoá linh từ phẩm chất tinh thần, tâm hồn họ thì mãi mãi ngự trị trong lòng người hậu thế. Như Đức Phật, Chúa Jêsu, Đức Thánh Trần hay các bậc vĩ nhân về văn hoá. v.v...

Cây sen trong khoa Đông y còn dùng làm một cây thuốc quý với cách phân loại ra tám vị thuốc: 1) Ngó sen là vị liên ngẫu. 2) Thân sen là vị liên chi. 3) Lá sen là vị liên diệc. 4) Hoa sen là vị liên hoa. 5) Tua sen là vị liên tu. 6) Đài sen là liên phòng. 7) Hạt sen là vị liên nhục. 8) Giữa hạt sen là vị liên tâm.

Âm dương, ngũ hành, tám vị thuốc quý hay lục chất (số 6), năm, sáu hạng người hay điều 6 linh thiêng trong cách ứng dụng với đài hoa sen - Phật đài là một bản trùng phức, tương giao như có ý của tạo hoá mầu nhiệm tạo thành. Sen - Thật là một loài hoa có một không hai, vô cùng quý giá của thế gian này. Ôi, chân linh trong hoa sen!

ĐỖ TRỌNG KHƠI  ( Đại Đoàn Kết)

Tin khác:
Trang ( 1/2) : 1 | 2
   Văn hóa Phật giáo
Bình Dương: Hội nghị Hướng dẫn thực hiện Luật tín ngưỡng, tôn giáo và phổ biến chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện cho Tăng Ni tỉnh nhà

Ngày 16/10/2019, Ban Tôn giáo phối hợp với Bảo hiểm Xã hội tỉnh và Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương tổ chức Hội nghị Hướng dẫn thực hiện Luật tín ngưỡng, tôn giáo và phổ biến chính sách Bảo hiểm Xã hội tự nguyện cho hơn 300 Tăng Ni là thành viên Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, Ban Trị sự các huyện, thị thành phố, trụ trì (quản tự) 201 cơ sở tự, viện trên địa bàn tỉnh và gần 90 Tăng Ni sinh Trường Trung cấp Phật học (TCPH) tỉnh.

Lào: Hợp tác toàn diện, sâu rộng giữa MTTQ Việt Nam tỉnh Bình Dương và Mặt trận Lào xây dựng đất nước tỉnh Champasak

Vào ngày 11/10/2019, tại TP.Pakse, tỉnh Champasak, Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, Đoàn công tác của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tỉnh do ông Nguyễn Văn Lộc - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh làm trưởng đoàn đã tham dự Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện bản thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2014-2019 giữa MTTQ Việt Nam tỉnh Bình Dương và Mặt trận Lào xây dựng đất nước tỉnh Champasak.

Bình Dương: Cuộc họp định kỳ hàng tháng của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh

Sáng ngày 29/9/2019 (nhằm mùng 01/9 năm Kỷ Hợi), tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) đã tổ chức cuộc họp định kỳ hàng tháng, nhằm báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong 01 tháng qua và triển khai những công tác chuẩn bị cho tháng tiếp theo của Phật giáo tỉnh nhà.

Bình Dương: Lễ phát Văn bằng Tốt nghiệp Trung cấp Phật học khóa IV (2016 – 2019), Khai giảng Trung cấp khóa V (2019 – 2022)

Trí tuệ là sự nghiệp cao cả, là mục đích tối hậu của người xuất gia tu học. Trí tuệ này đặt trên nền tảng tu tập và trau dồi Giới - Định - Tuệ. Trí tuệ này không là trí thức thông thường mà nó là sản phẩm của quá trình học hỏi, tư duy, tu tập và thể nghiệm của người con Phật.

Bình Dương: Bàn giao nhà Chữ Thập đỏ nhân mùa Vu lan

Nhân mùa Vu lan Báo hiếu và hưởng ứng “Tháng nhân đạo” năm 2019, tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “Mỗi tổ chức, mỗi cá nhân gắn với một địa chỉ nhân đạo”, nhằm giúp người nghèo khó có được những chỗ ở ổn định, sớm vượt qua khó khăn để vươn lên trong cuộc sống trên địa bàn huyện Dầu Tiếng. Vào chiều ngày 16/8/2019 (nhằm ngày 16/7 năm Kỷ Hợi), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương phối hợp cùng Hội chữ Thập đỏ tỉnh đã đến thăm, đồng thời tổ chức trao nhà “Chữ Thập đỏ” cho gia đình bà Trịnh Thị Tuyến, ngụ tại ấp Tân Đức, xã Minh Tân, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Ban Tôn giáo tỉnh thăm chùa Hội Khánh nhân mùa Vu lan Báo hiếu

Sáng 15/8/2019 (nhằm 15/7 năm Kỷ Hợi), tại Văn phòng BTS - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) hân hạnh đón tiếp đoàn Ban Tôn giáo tỉnh do ông Trần Đức Thịnh - Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo tỉnh làm Trưởng đoàn đến thăm chùa Hội Khánh nhân mùa Vu lan Báo hiếu PL.2563.

Bình Dương: Cục An ninh Nội địa Bộ Công an thăm Ban Trị sự GHPGVN tỉnh

Ngày 14/8/2019 (nhằm ngày 14/7 năm Kỷ Hợi), đoàn Cục An ninh Nội địa Bộ Công an do ông Phạm Ngọc Việt - Phó Cục trưởng Cục An ninh Nội địa Bộ Công an làm trưởng đoàn đã đến thăm và chúc mừng chư Tôn đức trong Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương nhân mùa Đại lễ Vu lan Báo hiếu PL .2563 – DL. 2019 tại chùa Hội Khánh - Văn phòng Ban Trị sự (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương).

Bình Dương: Lãnh đạo tỉnh thăm, tặng quà nhân lễ Vu lan Báo hiếu năm 2019

Nhân dịp lễ Vu lan Báo hiếu PL. 2563 – DL. 2019, vừa qua vào ngày 7 và 8/8/2019 (nhằm ngày 7 – 8/7 năm Kỷ Hợi), đại diện lãnh đạo tỉnh và các ban ngành đã đến thăm, tặng quà và chúc mừng Giáo hội Phật giáo tỉnh, chư Tôn đức Tăng Ni trên địa bàn tỉnh tại chùa Hội Khánh - Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương).

Bình Dương: Lãnh đạo TP. Thủ Dầu Một thăm, chúc mừng lễ Vu lan Báo hiếu tại chùa Hội Khánh

Chiều ngày 12/8/2019 (nhằm ngày 12/7 năm Kỷ Hợi), Đoàn lãnh đạo TP. Thủ Dầu Một do bà Võ Thị Bạch Yến - Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ TP. Thủ Dầu Một làm trưởng đoàn đã đến thăm, tặng quà, chúc mừng chư Tôn đức Tăng Ni và Phật tử tại chùa Hội Khánh, đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương nhân dịp Đại lễ Vu lan Báo hiếu PL.2563 – DL.2019.

Bình Dương: Phật giáo tỉnh trọng thể tổ chức lễ Mãn hạ và Tự tứ cho hành giả an cư

Sáng ngày 12/8/2019 (nhằm ngày 12/7 năm Kỷ Hợi), tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Niết bàn (chùa Hội Khánh), đường chùa Hội Khánh, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương đã trọng thể tổ chức lễ Mãn hạ và Tự tứ PL.2563 – DL. 2019 cho gần 750 hành giả an cư trong tỉnh.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>