Xây chùa văn hóa

                                                                                                                                                                 Bùi Hữu Dược - Vụ trưởng vụ Phật giáo

 Phật giáo là một thành tố quan trọng trong dòng chảy lịch sử Việt Nam. Gần hai ngàn năm có mặt ở nước ta, tư tưởng triết lý Phật giáo đã thấm sâu vào đời sống của đông đảo nhân dân. Ngôi chùa càng ngày càng phổ biến ở những làng quê Việt,  Đất vua chùa làng, phong cảnh Bụt”. Do tính nhân văn, khoan dung và phù hợp với lối sống của người Việt, ngay từ đầu khi Phật giáo truyền vào nước ta đã được người dân chấp nhận và càng ngày ngôi chùa càng trở nên yêu dấu hơn, gắn bó với người dân mỗi làng quê.

“Làng tôi nhỏ bé xinh xinh,
Chung quanh có lũy tre xanh rườm rà,
Trong làng san sát nóc nhà,
Ðình làng lọp ngói có vài cây cau,
Chùa làng rêu phủ mái nâu
Dân làng thờ cúng để cầu bình an”.
(Ca dao Việt Nam)

Có lẽ bởi ngôi chùa gắn bó với cộng đồng như thế mà chùa Nhất trụ ( chùa Một cột), ngôi chùa được xây  từ thời Lý, toạ lạc giữa đất kinh kỳ Thăng Long ( Hà Nội), đã trở thành biểu tượng văn hoá, biểu tượng của của Quốc gia. Ngôi chùa chứa đựng hồn của dân tộc, vừa thân thương gần gũi, vừa tình cảm sâu lắng. Như Mãn Giác Thiền sư  đã viết:

Mái chùa che chở hồn dân tộc,

Nếp sống muôn đời của tổ tông”.

Việt Nam hiện có  gần 17.000 ngôi chùa, trong đó trên 14.500 chùa đã tham gia sinh hoạt trong tổ chức Giáo Hội Phật giáo Việt Nam ( GHPGVN). Số chùa chưa tham gia sinh hoạt trong tổ chức GHPGVN, đa  phần  là chùa  làng chưa có sư, một số chùa có từ xa xưa do gia đình phát tâm xây và thờ Phật, dân gian quen gọi là chùa tư và chỉ còn số ít chùa có sư nhưng chưa tham gia sinh hoạt trong Giáo Hội. Chùa là cơ sở hoạt động của Phật giáo. Tuy nhiên do đặc tính dung hợp của Phật giáo, có nhiều ngôi chùa Việt Nam ngoài thờ Phật còn thờ thần, thờ tam giáo (Phật, Lão,Khổng)…., song trong phối thờ chung ấy bao giờ Phật cũng được đặt ở vị trí trang trọng nhất.

Ngôi chùa là nơi thờ Phật và truyền bá Phật giáo, nhưng từ xa xưa trong  chùa đã thực hiện nhiều chức năng và đã có những đóng góp khá tích cực cho các lĩnh vực đời sống xã hội. Thời kỳ đầu Phật giáo mới vào Việt nam, xã hội lúc đó còn nhiều hạn chế về văn tự, chữ viết, chùa trở thành trường học mà nhà sư là thầy giáo dạy cho tín đồ biết chữ để đọc được kinh sách, hiểu giáo lý kinh điển. Nhờ có việc dạy chữ trong chùa, khi Phật giáo phải về các vùng quê, con em nông dân có cơ hội học chữ để  hiểu biết, giúp cho việc giao lưu, trao đổi, nhiều người sau khi có chữ đi thi đỗ đạt làm quan hoặc mở trường dạy cho những người khác; trai đinh có chữ đi lính nhiều người trở thành tướng soái,…. Trong lĩnh vực dạy chữ ngay từ buổi đầu truyền bá vào nước ta cho tới tận ngày nay ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng đồng bào Khmer, Phật giáo vẫn tiếp tục việc dạy chữ cho con em tín đồ biết chữ để học kinh sách và duy trì chữ viết ngôn ngữ, duy trì truyền thống  của dân tộc. Chùa còn là trung tâm văn hoá, nơi tổ chức hội chùa, giao lưu, trao đổi học thuật, đạo đức lối sống, nơi gặp gỡ của những người cùng chung tín ngưỡng, nơi hội tụ chia sẽ tình cảm của những người con quê hương khi tết đến xuân về. Nhiều ngôi chùa còn là từ đường nơi gửi gắm thờ cúng tổ tiên ông bà, người thân sau khi quá cố. Chùa còn là bảo tàng, nơi lưu giữ những hiện vật những kỹ niệm của một làng quê hay một vùng quê trong nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Chùa  là nơi tư vấn về cuộc sống cho dân làng và tín đồ thập phương thông qua việc xem ngày tháng làm các công việc của gia đình, cộng đồng như  hiếu, hỉ, và rất nhiều những việc khác…Chùa là trạm thông tin về những việc có tính thời sự, là nơi tuyên truyền về chủ trương, chính sách, pháp luật, nơi dạy nghề hướng nghiệp cho con em tín đồ. Ngôi chùa làng với sự trụ trì của vị sư có đạo hạnh và sự hiểu biết về kinh điển giáo lý đức Phật, sự hiểu biết về nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội đã trở thành nơi nương tựa về tâm linh, đạo đức của cả làng vì thế chùa trở thành trung tâm của làng:

 Chùa là bùa làng” hay “Sư chùa là bùa làng”.

Từ xa xưa đã không ai phủ nhận  giá trị của ngôi chùa trong cuộc sống cộng đồng làng quê Việt Nam và tới hôm nay nhiều ngôi chùa vẫn đang tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát huy những giá trị tốt đẹp của Phật giáo đối với xã hội. Song điều đáng quan tâm đối với Phật giáo hiện nay, một tôn giáo được truyền vào Việt nam đã lâu, tôn giáo yêu nước, gắn bó cùng dân tộc, tôn giáo có truyền thống tự hào bởi những đóng góp cho công cuộc giữ nước và xây dựng đất nước, tôn giáo theo phương châm “ Duy tuệ thị nghiệp” có nghĩa là lấy trí tuệ làm sự nghiệp nhưng trong không ít chùa hiện đang diễn ra nhiều việc trái với giáo lý của Phật giáo để những người có tâm với đạo hôm nay phải trăn trở, lo lắng. Nhiều chùa có sư trụ trì nhưng ít lo giảng kinh, thuyết pháp để nâng cao nhận thức cho tín đồ, không hướng dẫn cho tín đồ tu học theo Phật pháp mà chú trọng vào việc tổ chức một số hoạt động mang tính mê tín dị đoan đã bị xã hội lên án như việc cuốn hút nhiều người từ nông thôn cho tới thành thị tin theo việc dâng sao giải hạn, tổ chức các khoá lễ đất, lễ nhà, lễ cầu an…, với chi phí mua sắm vàng mã, lễ vật khá tốn kém, một số chùa sư trụ trì không lo tới việc tu học để có trí, có đức làm gương cho việc tu tập của tín đồ, phật tử mà chỉ lo việc cúng, lễ.

Vẫn biết, Đức Phật dạy phải tuỳ duyên, tuỳ thời, khế lý, khế cơ,… khi người đến với chùa còn sơ cơ phải biết làm cho họ tịn, theo, rồi từng bước giúp họ hiểu Phật pháp và hành theo giáo lý của Phật, qua đó dần dần họ bỏ nếp nghĩ, thói quen chưa phù hợp. Trong lúc nhiều người đến chùa chưa hiểu giáo lý Phật giáo, còn có nhu cầu tín ngưỡng chưa phù hợp với Phật giáo, trụ trì có thể giúp họ thực hiện nhu cầu của họ, nhưng cũng phải cho họ biết việc tin và làm của họ chưa đúng chánh tín, cần phải sửa cho đúng với chánh tín Phật giáo. Không thể kéo dài mãi, để tín đồ nhân dân đến chùa năm sau đông hơn và mê tín nhiều hơn năm trước.

Người trụ trì chùa chân chính và hiểu biết phải hướng nhân dân, hướng tín đồ tới việc làm chánh tín, không thể đồng tình hoặc im lặng trước sự thiếu hiểu biết của nhân dân, của tín đồ để  họ mãi tới chỗ mê tín vừa không giúp dân tìm được an lạc vừa làm cho dân tốn kém tiền của, mất thời gian. Trong chùa để xảy ra việc đó dân đã thiếu hiểu biết nhưng sư cũng thiếu bản lĩnh và năng lực. Việc làm trái với chánh tín Phật giáo của ít người còn dễ sửa, nếu phát triển sâu rộng trong xã hội sẽ là tai hại khôn lường. Nó sẽ làm cho tha hoá Phật giáo, gây ảnh hưởng xấu tới tổ chức Phật giáo hôm nay và suy yếu Phật giáo trong lâu dài,  làm hại cho đất nước bởi nhân dân sa vào tham đắm, mê tín dị đoan thì trí cũng suy mà vật chất cũng hao tổn.

Trước thực trạng ấy, thiết nghĩ trong tổ chức Giáo Hội Phật giáo Việt nam cũng nên có những quy định, có biện pháp để hạn chế, dần đưa hoạt động mê tín ra khỏi chùa, trả thanh tịnh lại cho chùa Phật giáo, xây dựng chùa đúng với nơi thờ Phật nơi thực hành tín ngưỡng tâm linh từ bi mà trí tuệ. Sau khi đất nước thống nhất, Bắc Nam liền một giải, giao lưu thông thương của mọi người ngày một thuận lợi. Đối với Phật giáo từ khi có tổ chức chung là Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tuyệt đại đa số các ngôi chùa trong cả nước tham gia vào tổ chức chung, các vị sư có điều kiện học tập, có điều kiện để giao lưu trong nước, ngoài nước, để học hỏi nâng cao trình độ về nhiều mặt. Hoạt động của Phật giáo ở khắp các địa phương đã có những thay đổi rất tích cực trong các hoạt động thực hiện theo phương châm “ Tốt đời, đẹp đạo” được trong và ngoài nước đánh giá cao, song việc xây dựng một mô hình chùa chuẩn mực điển hình cho chùa Việt Nam về hình thức cũng như nội dung hoạt động chưa được chú trọng, đặc biệt về nội dung hoạt động chưa có quy chuẩn chung nào cụ thể. Cũng thật khó tìm mẫu chung cho mọi ngôi chùa bởi vì “ Đất lề, quê thói” song  không phải vì thế mà tuỳ tiện trong xây dựng và tổ chức hoạt động sinh hoạt của chùa. Chùa có sư trụ trì phải lấy giáo lý, giới luật của Phật làm gốc, chùa có sư trụ trì phải lấy quy định của tổ chức Giáo Hội làm cơ sở, lấy Pháp luật của Nhà nước làm căn cứ để duy trì thực hiện các hoạt động trong chùa.

Trong một ngôi chùa hiện nay có sư trụ trì, sư trụ trì giữ vai trò hết sức quan trọng trong hướng dẫn tín đồ và tổ chức thực hiện những hoạt động để đảm bảo ngôi chùa là hình ảnh thu nhỏ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Sư trụ trì chịu trách nhiệm quản trị vật chất, quản lý con người trong chùa; thực hiện nghi lễ; hoằng pháp; hướng dẫn tín đồ tu học; đối nội với các sư với tín đồ, đối ngoại với chính quyền với xã hội; xây dựng, tu bổ chùa; tổ chức các hoạt động  gây quỹ, làm từ thiện; … Để một ngôi chùa hoạt động  có hiệu quả, sư trụ trì phải có rất nhiều năng lực, quan trọng là  năng lực quy tụ tập hợp tín đồ, đưa tín đồ đi  đúng con đường chánh tín của Đức Phật.

Tại thời điểm hiện nay, trong bối cảnh xã hội đa tôn giáo,  việc có đủ nhận thức và bản lĩnh để  thực hiện đúng chánh tín và phát huy tính tích cực của Phật giáo có ý nghĩa rất lớn. Vừa đảm bảo khẳng định giá trị chân thực, sự vững vàng của Phật giáo trước làn sóng đa tôn giáo, vừa chứng tỏ vị thế vững vàng, vai trò nòng cốt của Phật giáo Việt Nam, tôn giáo có truyền thống lâu đời gắn bó đồng hành cùng dân tộc, vừa làm tấm gương đoàn kết các tôn giáo cùng nhân dân xây dưng cuộc sống ấm no hạnh phúc. Để làm được điều đó cùng với cố gắng nhằm nâng cao nội lực của Phật giáo thì Nhà nước và nhân dân  cũng cần có thái độ đúng mực và hành động phù hợp để trợ duyên cùng Phật giáo.


Tin khác:
Trang ( 1/2) : 1 | 2
   Văn hóa Phật giáo
Bình Dương: Hơn hàng chục ngàn người dự Đại lễ Phật đản Vesak tại chùa Hội An

Đại lễ Phật Đản là dịp để khẳng định sự trong sáng của giáo lý đạo Phật, sự đóng góp của Phật giáo trong sự phát triển Văn hóa - xã hội chung của đất nước và của tỉnh Bình Dương nói riêng. Vào lúc 18h30’, ngày 18/5/2019 (nhằm 14/4 năm Kỷ Hợi), hàng chục ngàn người đã đổ về chùa Hội An, phường Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương để tham dự Đại lễ Phật đản Vesak 2019 do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương trọng thể tổ chức.

Bình Dương: Hân hoan diễu hành xe hoa chào mừng Đại lễ Phật đản

Hàng năm, mỗi khi mùa Phật đản trở về, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương luôn giữ gìn được những nét đẹp truyền thống như: Thắp hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, khuyến khích Phật tử làm vườn Lâm Tỳ Ni tại gia, diễu hành xe hoa, bàn thờ hương án hai bên đường, rước kiệu Phật đản sinh. Vào đúng 17h00’, chiều ngày 18/5/2019 (nhằm 14/4 năm Kỷ Hợi), đoàn diễu hành xe hoa, rước kiệu Phật Đản sanh để chào mừng Đại lễ Phật đản Vesak PL. 2563 – DL. 2019.

Bình Dương: Lễ truy niệm và phụng tống kim quan cố HT. Thích Hồng Long nhập bảo tháp

Sáng ngày 16/5/2019 (nhằm 12/4 năm Kỷ Hợi), tại chùa Tổ Long Hưng, Kp 4, phường Tân Định, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương đã trang nghiêm và thành kính diễn ra lễ truy niệm và phụng tống kim quan nhục thân cố Hòa thượng Thích Hồng Long nhập bảo tháp.

Bình Dương: Lễ nhập kim quan Cố Hòa thượng Thích Hồng Long

Vào lúc 10h00, ngày 11/5/2019 (nhằm mùng 7/4 năm Kỷ Hợi) trang nghiêm diễn ra lễ cung thỉnh nhục thân cố Hòa thượng Thích Hồng Long, hiệu Đồng Phùng nhập kim quan dưới sự chứng minh và tham dự của chư Tôn đức Hòa thượng thành viên Hội đồng chứng minh, chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni Ban Trị sự Phật giáo tỉnh, chư tôn đức 09 ban Trị sự Phật giáo huyện, thị, thành và Phật tử gần xa tại chùa Tổ Long Hưng, phường Tân Định, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

CÁO BẠCH TANG LỄ HT. THÍCH HỒNG LONG

- THƯỜNG TRỰC BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG - BAN TRỊ SỰ GHPGVN THỊ XÃ BẾN CÁT - MÔN ĐỒ PHÁP QUYẾN CHÙA TỔ ĐỈA LONG HƯNG Kính cáo bạch: HÒA THƯỢNG THÍCH HỒNG LONG Pháp hiệu: ĐỒNG PHÙNG Thế danh:TRẦN QUỐC HỘI - Trưởng Ban Kiểm Soát GHPGVN tỉnh Bình Dương - Nguyên Trưởng Ban Trị sự GHPGVN thị xã Bến Cát - Viện chủ Chùa Tổ Long Hưng

Bình Dương: Hội nghị phổ biến luật tín ngưỡng, tôn giáo và thông tin quốc phòng an ninh cho Tăng Ni sinh trường TCPH.

Sáng ngày 7/5/2019 (nhằm mùng 3/4 năm Kỷ Hợi), Sở Nội vụ tỉnh phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Ban Trị sự GHPGVN tỉnh tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo, nghị định số 162/2017/NĐ-CP và thông tin thời sự về quốc phòng an ninh cho Tăng Ni sinh trường Trung cấp Phật học (TCPH) khóa IV tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Niết bàn chùa Hội Khánh, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Ban Trị sự Phật giáo tỉnh rà soát công tác cho Đại lễ Phật Đản LHQ Vesak 2019

Sáng ngày 28/04/2019 (nhằm ngày 24/3/ năm Kỷ Hợi), tại Văn phòng BTS Phật giáo tỉnh Bình Dương - chùa Hội Khánh (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) đã diễn ra phiên họp nhằm rà soát lại công tác chuẩn bị cho Đại lễ Phật Đản LHQ Vesak 2019 của Phật giáo Bình Dương sắp tới vào ngày 18/5/2019 (nhằm ngày 14 tháng 4 năm Kỷ Hợi).

Bình Dương: Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương họp triển khai Đại lễ Vesak

Sáng ngày 09/4/2019 (nhằm mùng 5/3 năm Kỷ Hợi), tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương (chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) đã diễn ra buổi họp định kỳ để báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong tháng qua và triển khai các công tác chuẩn bị cho sự kiện Đại lễ Phật đản Vesak 2019 của Phật giáo tỉnh nhà.

Bình Dương: Đại lễ trai đàn chẩn tế cầu siêu tiết thanh minh

Vào lúc 15h00 chiều ngày 05/4/2019 (nhằm mùng 1/02 năm Kỷ Hợi), tại Hoa viên Nghĩa trang, phường Chánh Phú Hòa, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương đã long trọng diễn ra Đại lễ trai đàn chẩn tế cầu siêu tiết thanh minh để thể hiện truyền thống văn hóa ẩm thủy tri nguyên của người Việt Nam đối với những người đã khuất tại nơi đây.

Bình Dương: Lễ truy điệu và cung tống kim quan cố Ni trưởng Thích Nữ Như Huy

Vào lúc 6g00 sáng ngày 04/4/2019 (nhằm 30/2 năm Kỷ Hợi), tại chùa Thiên Hòa, phường An Thạnh, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương đã trang nghiêm và thành kính diễn ra lễ truy điệu và cung tống kim quan nhục thân cố Ni trưởng Thích Nữ Như Huy về Đài hỏa táng Phước Lạc Viên, thị xã Dĩ An.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>