Xây chùa văn hóa

                                                                                                                                                                 Bùi Hữu Dược - Vụ trưởng vụ Phật giáo

 Phật giáo là một thành tố quan trọng trong dòng chảy lịch sử Việt Nam. Gần hai ngàn năm có mặt ở nước ta, tư tưởng triết lý Phật giáo đã thấm sâu vào đời sống của đông đảo nhân dân. Ngôi chùa càng ngày càng phổ biến ở những làng quê Việt,  Đất vua chùa làng, phong cảnh Bụt”. Do tính nhân văn, khoan dung và phù hợp với lối sống của người Việt, ngay từ đầu khi Phật giáo truyền vào nước ta đã được người dân chấp nhận và càng ngày ngôi chùa càng trở nên yêu dấu hơn, gắn bó với người dân mỗi làng quê.

“Làng tôi nhỏ bé xinh xinh,
Chung quanh có lũy tre xanh rườm rà,
Trong làng san sát nóc nhà,
Ðình làng lọp ngói có vài cây cau,
Chùa làng rêu phủ mái nâu
Dân làng thờ cúng để cầu bình an”.
(Ca dao Việt Nam)

Có lẽ bởi ngôi chùa gắn bó với cộng đồng như thế mà chùa Nhất trụ ( chùa Một cột), ngôi chùa được xây  từ thời Lý, toạ lạc giữa đất kinh kỳ Thăng Long ( Hà Nội), đã trở thành biểu tượng văn hoá, biểu tượng của của Quốc gia. Ngôi chùa chứa đựng hồn của dân tộc, vừa thân thương gần gũi, vừa tình cảm sâu lắng. Như Mãn Giác Thiền sư  đã viết:

Mái chùa che chở hồn dân tộc,

Nếp sống muôn đời của tổ tông”.

Việt Nam hiện có  gần 17.000 ngôi chùa, trong đó trên 14.500 chùa đã tham gia sinh hoạt trong tổ chức Giáo Hội Phật giáo Việt Nam ( GHPGVN). Số chùa chưa tham gia sinh hoạt trong tổ chức GHPGVN, đa  phần  là chùa  làng chưa có sư, một số chùa có từ xa xưa do gia đình phát tâm xây và thờ Phật, dân gian quen gọi là chùa tư và chỉ còn số ít chùa có sư nhưng chưa tham gia sinh hoạt trong Giáo Hội. Chùa là cơ sở hoạt động của Phật giáo. Tuy nhiên do đặc tính dung hợp của Phật giáo, có nhiều ngôi chùa Việt Nam ngoài thờ Phật còn thờ thần, thờ tam giáo (Phật, Lão,Khổng)…., song trong phối thờ chung ấy bao giờ Phật cũng được đặt ở vị trí trang trọng nhất.

Ngôi chùa là nơi thờ Phật và truyền bá Phật giáo, nhưng từ xa xưa trong  chùa đã thực hiện nhiều chức năng và đã có những đóng góp khá tích cực cho các lĩnh vực đời sống xã hội. Thời kỳ đầu Phật giáo mới vào Việt nam, xã hội lúc đó còn nhiều hạn chế về văn tự, chữ viết, chùa trở thành trường học mà nhà sư là thầy giáo dạy cho tín đồ biết chữ để đọc được kinh sách, hiểu giáo lý kinh điển. Nhờ có việc dạy chữ trong chùa, khi Phật giáo phải về các vùng quê, con em nông dân có cơ hội học chữ để  hiểu biết, giúp cho việc giao lưu, trao đổi, nhiều người sau khi có chữ đi thi đỗ đạt làm quan hoặc mở trường dạy cho những người khác; trai đinh có chữ đi lính nhiều người trở thành tướng soái,…. Trong lĩnh vực dạy chữ ngay từ buổi đầu truyền bá vào nước ta cho tới tận ngày nay ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng đồng bào Khmer, Phật giáo vẫn tiếp tục việc dạy chữ cho con em tín đồ biết chữ để học kinh sách và duy trì chữ viết ngôn ngữ, duy trì truyền thống  của dân tộc. Chùa còn là trung tâm văn hoá, nơi tổ chức hội chùa, giao lưu, trao đổi học thuật, đạo đức lối sống, nơi gặp gỡ của những người cùng chung tín ngưỡng, nơi hội tụ chia sẽ tình cảm của những người con quê hương khi tết đến xuân về. Nhiều ngôi chùa còn là từ đường nơi gửi gắm thờ cúng tổ tiên ông bà, người thân sau khi quá cố. Chùa còn là bảo tàng, nơi lưu giữ những hiện vật những kỹ niệm của một làng quê hay một vùng quê trong nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Chùa  là nơi tư vấn về cuộc sống cho dân làng và tín đồ thập phương thông qua việc xem ngày tháng làm các công việc của gia đình, cộng đồng như  hiếu, hỉ, và rất nhiều những việc khác…Chùa là trạm thông tin về những việc có tính thời sự, là nơi tuyên truyền về chủ trương, chính sách, pháp luật, nơi dạy nghề hướng nghiệp cho con em tín đồ. Ngôi chùa làng với sự trụ trì của vị sư có đạo hạnh và sự hiểu biết về kinh điển giáo lý đức Phật, sự hiểu biết về nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội đã trở thành nơi nương tựa về tâm linh, đạo đức của cả làng vì thế chùa trở thành trung tâm của làng:

 Chùa là bùa làng” hay “Sư chùa là bùa làng”.

Từ xa xưa đã không ai phủ nhận  giá trị của ngôi chùa trong cuộc sống cộng đồng làng quê Việt Nam và tới hôm nay nhiều ngôi chùa vẫn đang tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát huy những giá trị tốt đẹp của Phật giáo đối với xã hội. Song điều đáng quan tâm đối với Phật giáo hiện nay, một tôn giáo được truyền vào Việt nam đã lâu, tôn giáo yêu nước, gắn bó cùng dân tộc, tôn giáo có truyền thống tự hào bởi những đóng góp cho công cuộc giữ nước và xây dựng đất nước, tôn giáo theo phương châm “ Duy tuệ thị nghiệp” có nghĩa là lấy trí tuệ làm sự nghiệp nhưng trong không ít chùa hiện đang diễn ra nhiều việc trái với giáo lý của Phật giáo để những người có tâm với đạo hôm nay phải trăn trở, lo lắng. Nhiều chùa có sư trụ trì nhưng ít lo giảng kinh, thuyết pháp để nâng cao nhận thức cho tín đồ, không hướng dẫn cho tín đồ tu học theo Phật pháp mà chú trọng vào việc tổ chức một số hoạt động mang tính mê tín dị đoan đã bị xã hội lên án như việc cuốn hút nhiều người từ nông thôn cho tới thành thị tin theo việc dâng sao giải hạn, tổ chức các khoá lễ đất, lễ nhà, lễ cầu an…, với chi phí mua sắm vàng mã, lễ vật khá tốn kém, một số chùa sư trụ trì không lo tới việc tu học để có trí, có đức làm gương cho việc tu tập của tín đồ, phật tử mà chỉ lo việc cúng, lễ.

Vẫn biết, Đức Phật dạy phải tuỳ duyên, tuỳ thời, khế lý, khế cơ,… khi người đến với chùa còn sơ cơ phải biết làm cho họ tịn, theo, rồi từng bước giúp họ hiểu Phật pháp và hành theo giáo lý của Phật, qua đó dần dần họ bỏ nếp nghĩ, thói quen chưa phù hợp. Trong lúc nhiều người đến chùa chưa hiểu giáo lý Phật giáo, còn có nhu cầu tín ngưỡng chưa phù hợp với Phật giáo, trụ trì có thể giúp họ thực hiện nhu cầu của họ, nhưng cũng phải cho họ biết việc tin và làm của họ chưa đúng chánh tín, cần phải sửa cho đúng với chánh tín Phật giáo. Không thể kéo dài mãi, để tín đồ nhân dân đến chùa năm sau đông hơn và mê tín nhiều hơn năm trước.

Người trụ trì chùa chân chính và hiểu biết phải hướng nhân dân, hướng tín đồ tới việc làm chánh tín, không thể đồng tình hoặc im lặng trước sự thiếu hiểu biết của nhân dân, của tín đồ để  họ mãi tới chỗ mê tín vừa không giúp dân tìm được an lạc vừa làm cho dân tốn kém tiền của, mất thời gian. Trong chùa để xảy ra việc đó dân đã thiếu hiểu biết nhưng sư cũng thiếu bản lĩnh và năng lực. Việc làm trái với chánh tín Phật giáo của ít người còn dễ sửa, nếu phát triển sâu rộng trong xã hội sẽ là tai hại khôn lường. Nó sẽ làm cho tha hoá Phật giáo, gây ảnh hưởng xấu tới tổ chức Phật giáo hôm nay và suy yếu Phật giáo trong lâu dài,  làm hại cho đất nước bởi nhân dân sa vào tham đắm, mê tín dị đoan thì trí cũng suy mà vật chất cũng hao tổn.

Trước thực trạng ấy, thiết nghĩ trong tổ chức Giáo Hội Phật giáo Việt nam cũng nên có những quy định, có biện pháp để hạn chế, dần đưa hoạt động mê tín ra khỏi chùa, trả thanh tịnh lại cho chùa Phật giáo, xây dựng chùa đúng với nơi thờ Phật nơi thực hành tín ngưỡng tâm linh từ bi mà trí tuệ. Sau khi đất nước thống nhất, Bắc Nam liền một giải, giao lưu thông thương của mọi người ngày một thuận lợi. Đối với Phật giáo từ khi có tổ chức chung là Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tuyệt đại đa số các ngôi chùa trong cả nước tham gia vào tổ chức chung, các vị sư có điều kiện học tập, có điều kiện để giao lưu trong nước, ngoài nước, để học hỏi nâng cao trình độ về nhiều mặt. Hoạt động của Phật giáo ở khắp các địa phương đã có những thay đổi rất tích cực trong các hoạt động thực hiện theo phương châm “ Tốt đời, đẹp đạo” được trong và ngoài nước đánh giá cao, song việc xây dựng một mô hình chùa chuẩn mực điển hình cho chùa Việt Nam về hình thức cũng như nội dung hoạt động chưa được chú trọng, đặc biệt về nội dung hoạt động chưa có quy chuẩn chung nào cụ thể. Cũng thật khó tìm mẫu chung cho mọi ngôi chùa bởi vì “ Đất lề, quê thói” song  không phải vì thế mà tuỳ tiện trong xây dựng và tổ chức hoạt động sinh hoạt của chùa. Chùa có sư trụ trì phải lấy giáo lý, giới luật của Phật làm gốc, chùa có sư trụ trì phải lấy quy định của tổ chức Giáo Hội làm cơ sở, lấy Pháp luật của Nhà nước làm căn cứ để duy trì thực hiện các hoạt động trong chùa.

Trong một ngôi chùa hiện nay có sư trụ trì, sư trụ trì giữ vai trò hết sức quan trọng trong hướng dẫn tín đồ và tổ chức thực hiện những hoạt động để đảm bảo ngôi chùa là hình ảnh thu nhỏ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Sư trụ trì chịu trách nhiệm quản trị vật chất, quản lý con người trong chùa; thực hiện nghi lễ; hoằng pháp; hướng dẫn tín đồ tu học; đối nội với các sư với tín đồ, đối ngoại với chính quyền với xã hội; xây dựng, tu bổ chùa; tổ chức các hoạt động  gây quỹ, làm từ thiện; … Để một ngôi chùa hoạt động  có hiệu quả, sư trụ trì phải có rất nhiều năng lực, quan trọng là  năng lực quy tụ tập hợp tín đồ, đưa tín đồ đi  đúng con đường chánh tín của Đức Phật.

Tại thời điểm hiện nay, trong bối cảnh xã hội đa tôn giáo,  việc có đủ nhận thức và bản lĩnh để  thực hiện đúng chánh tín và phát huy tính tích cực của Phật giáo có ý nghĩa rất lớn. Vừa đảm bảo khẳng định giá trị chân thực, sự vững vàng của Phật giáo trước làn sóng đa tôn giáo, vừa chứng tỏ vị thế vững vàng, vai trò nòng cốt của Phật giáo Việt Nam, tôn giáo có truyền thống lâu đời gắn bó đồng hành cùng dân tộc, vừa làm tấm gương đoàn kết các tôn giáo cùng nhân dân xây dưng cuộc sống ấm no hạnh phúc. Để làm được điều đó cùng với cố gắng nhằm nâng cao nội lực của Phật giáo thì Nhà nước và nhân dân  cũng cần có thái độ đúng mực và hành động phù hợp để trợ duyên cùng Phật giáo.


Tin khác:
Trang ( 1/2) : 1 | 2
   Văn hóa Phật giáo
Bình Dương: Phiên họp thường kỳ của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh

Chiềungày 19/10/2020 (nhằm ngày 03/9 năm Canh Tý), tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) đã diễn ra phiên họp thường kỳ hàng tháng, để báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong tháng qua, và triển khai về kế hoạch chuẩn bị cho Đại hội đại biểu Phật giáo cấp huyện, thị thành phố nhiệm kỳ 2021 – 2026, cũng như chuyến từ thiện cứu trợ đồng bào miền Trung đang bị thiên tai lũ lụt hoành hành.

Bình Dương: Ban Trị sự Phật giáo tỉnh tổ chức phiên họp thường kỳ

Sáng ngày 19/9/2020 (nhằm ngày 03/8 năm Canh Tý), tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) đã diễn ra phiên họp thường kỳ, nhằm báo cáo công tác hoạt động Phật sự trong tháng qua, đồng thời triển khai về vấn đề Tấn phong Giáo phẩm cho chư Tôn đức Tăng Ni, cũng như chuẩn bị cho Đại hội đại biểu Phật giáo cấp huyện, thị thành phố nhiệm kỳ 2021 – 2026 sắp tới.

Bình Dương: Ban Biên tập Tạp chí Văn hóa Phật giáo và PSO đảnh lễ, kính mừng khánh tuế Hòa thượng Thích Huệ Thông

Sau ba tháng An cư Kiết hạ vừa viên mãn, sáng ngày 31/8/2020 (nhằm ngày 13/7 năm Canh Tý), chư Tôn đức Ban Biên tập Tạp chí Văn hóa Phật giáo và kênh Thông tin Tổng hợp Phật sự Online đã vân tập về Tổ đình Hội Khánh (phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), để vấn an sức khỏe và đảnh lễ kính mừng khánh tuế HT. Thích Huệ Thông - Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Văn phòng II TƯGH, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương thêm một hạ lạp.

Bình Dương: Lãnh đạo các cơ quan, ban ngành tỉnh thăm, chúc mừng Ban Trị sự nhân lễ Vu lan Báo hiếu

Vào sáng ngày 27/8/2020 (nhằm ngày 9/7 năm Canh Tý), tại Văn phòng Ban Trị sự - chùa Hội Khánh (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), phái đoàn đại diện lãnh đạo tỉnh và các ban ngành đã đến thăm, tặng hoa và chúc mừng Giáo hội Phật giáo tỉnh Bình Dương, chư Tôn đức Tăng Ni trong toàn tỉnh nhân dịp lễ Vu lan Báo hiếu PL. 2564 – DL. 2020 trở về.

Bình Dương: Thường trực BTS Phật giáo tỉnh, Hệ phái Phật giáo Cổ truyền khánh tuế Hòa thượng Chủ tịch HĐTS

Theo luật Phật chế, mỗi năm chư Tăng Ni sẽ có ba tháng An cư Kiết hạ và lấy tuổi hạ đó làm tuổi đạo cho mình. Trong 3 tháng đó, chư Tăng Ni cùng vân tập về một nơi để tu học, trau dồi Tam Vô Lậu Học: Giới – Định -Tuệ. Và cũng trên tinh thần tri ân và báo ân đối với chư Tôn đức Giáo phẩm, sáng ngày 24/8/2020 (nhằm ngày 06/7 năm Canh Tý), Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, Hệ phái Phật giáo Cổ truyền đã trở về chùa Minh Đạo (đường Kỳ Đồng, phường 9, quận 3, TP.HCM) vấn an sức khoẻ và thành kính đảnh lễ, chúc mừng khánh tuế đến HT. Thích Thiện Nhơn – Chủ tịch HĐTS thêm một tuổi đạo.

Bình Dương: Chư Tăng Ni hành giả an cư trang nghiêm bố tát, thính giới định kỳ

Sáng ngày 20/7/2020 (nhằm ngày 30/5 năm Canh Tý), toàn thể chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư thuộc Phật giáo tỉnh Bình Dương đã trang nghiêm bố tát, thính giới tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn - chùa Hội Khánh (phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) để cùng nhau bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp.

Bình Dương: Chư Tăng Ni trang nghiêm lễ bố tát, tụng giới mùa an cư PL.2564

Sáng ngày 05/7/2020 (nhằm ngày 15/5 năm Canh Tý), chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư thuộc Phật giáo tỉnh Bình Dương đã vân tập về trụ sở Ban Trị sự - Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn (chùa Hội Khánh) phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, để cùng nhau bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp. Đây là một hoạt động được tổ chức định kỳ nửa tháng một lần trong mùa An cư.

Bình Dương: Lễ Bố tát đầu mùa an cư tại chùa Hội Khánh

Truyền thống An cư Kiết hạ là mạng mạch của Tăng già, là thước đo phẩm hạnh của người tu. Mùa An cư Kiết hạ (ACKH) là thời điểm để Tăng Ni thúc liễm ba nghiệp, trau dồi giới đức. Trên tinh thần đó, sáng ngày 20/6/2020 (nhằm ngày 29/4 nhuận năm Canh Tý), chư Tôn đức Tăng Ni hành giả an cư thuộc Phật giáo tỉnh Bình Dương đã vân tập về trụ sở BTS - Trung tâm văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn (chùa Hội Khánh) phường Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, cùng nhau bố tát, trùng tụng Giới bổn, nương Giới pháp để tấn tu đạo nghiệp. Và hôm nay là lần Bố tát đầu tiên mùa ACKH PL.2564- DL.2020.

Bình Dương: Khai mạc Hội thảo Khoa học “Lịch sử hình thành Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam và sự đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc"

Nhằm ghi nhận, tôn vinh và tri ân những bậc tiền bối hữu công một thời đã gầy dựng nên Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam và đã có những cống hiến thiết thực, hiệu quả cho Đạo pháp và Dân tộc, với mong muốn làm đẹp thêm những giá trị lịch sử về nguồn cội của Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam, vị trí cũng như vai trò của Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử. Đồng thời, nhằm giúp cho các thế hệ hậu học hiểu biết thêm về một số tổ chức Phật giáo yêu nước và tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu có được những thông tin hữu ích trong quá trình nghiên cứu về Phật giáo Việt Nam thời cận hiện đại. Trên tinh thần đó, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam và Viện Nghiên cứu Tôn giáo phối hợp với Hệ phái Phật giáo ...

Bình Dương: Ban Trị sự GHPGVN tỉnh trang nghiêm tác pháp An cư Kiết hạ Pl. 2564

Thể theo truyền thống Phật giáo từ khi Phật còn tại thế, các vị Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni lại vân tập về các trú xứ trong ba tháng mùa mưa để tu học, thúc liễm thân tâm trau dồi Giới – Định - Tuệ. Sáng ngày 7/6/2020 (nhằm 16/4 nhuận năm Canh Tý), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương đã cử hành lễ tác pháp khai khóa An cư Kiết hạ PL.2564- DL.2020 cho hơn 700 hành giả an cư trong toàn tỉnh tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật nhập Niết Bàn - chùa Hội Khánh (đường chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một), dưới sự quang lâm chúng minh của HT.Thích Huệ Thông, HT.Thích Tâm Từ - đồng Thành viên Hội đồng Chứng minh TƯGH, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>