Tham luận “Nghi lễ Phật giáo trong vai trò hoằng pháp và đời sống văn hóa tâm linh”.

                                                                                                                                                                                                                                                        
            Hội thảo Nghi Lễ Phật Giáo Toàn Quốc lần thứ 2 năm 2010, là hội thảo mang tính nghiên cứu khoa học về Nghi lễ, để định hướng cho sự phát triển văn hóa Phật giáo trên lãnh vực Nghi lễ, định hướng cho mọi hoạt động Nghi lễ Phật giáo sao cho phù hợp với truyền thống đạo đức trí tuệ, giác ngộ giải thoát của Phật giáo, những vấn đề đặt ra trong Hội thảo lần này phải mang tính khả thi để đáp ứng sự nghiệp thống nhất chung của Phật giáo Việt Nam. Hơn thế nữa, chúng ta cần phải nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của Nghi lễ Phật giáo trong vai trò hoằng pháp và trong đời sống văn hóa tâm linh của toàn dân tộc. Xuất phát từ những suy nghĩ này, xin được đóng góp vào Hội thảo Nghi Lễ Phật Giáo Toàn Quốc bài tham luận khiêm tốn với tiêu đề “Nghi lễ Phật giáo trong vai trò hoằng pháp và đời sống văn hóa tâm linh”.       
  

Nghi thức lễ hằng thuận của đôi uyên ương Việt - Ấn tổ chức tại chùa Hội Khánh

                Nghi lễ Phật giáo Việt Nam là một bộ phận quan trọng của Văn hóa Phật giáo Việt Nam và Văn hóa dân tộc
            Như chúng ta đã biết, Văn hóa Phật giáo Việt Nam là một nền văn hóa tâm linh đặc thù lấy giáo lý Đức Phật làm trung tâm, xây dựng trên đất nước Việt Nam, cho người dân Việt Nam, thuận với hoàn cảnh xã hội Việt Nam, chảy dài theo dòng lịch sử dân tộc Việt Nam. Kể từ khi Phật giáo du nhập vào nước ta đến nay đã 2000 năm, trên đời sống thực tế, văn hóa Phật giáo đã thấm sâu một cách nhuần nhuyễn vào phong tục tập quán, tư tưởng tình cảm, cung cách lễ nghi, nếp sống sinh hoạt của người dân nước Việt. Qua đó chúng ta có thể gọi chung tất cả những điều này là Văn hóa Phật giáo Việt Nam. Như vậy Nghi lễ Phật giáo Việt Nam là một bộ phận quan trọng không thể tách rời của Văn hóa Phật giáo Việt Nam và Văn hóa Dân tộc Việt Nam, bởi nó đã thấm nhuần trong nếp sống sinh hoạt của người dân Việt Nam khởi sự từ 2000 năm kể từ khi phật giáo có mặt trên đất nước VN cho đến hôm nay.
            Từ nhận thức này chúng ta cùng nhau tìm hiểu đôi nét về mục đích cũng như ý nghĩa của Nghi lễ Phật giáo, thông qua đó có những định hướng kịp thời để thống nhất nghi lễ Phật giáo Việt Nam, đạt được mục đích hoằng pháp độ sanh cũng như hoàn thành sứ mạng nhập thế cao cả của mình.
            Mục đích của Nghi lễ Phật giáo:
            Theo lịch sử Phật giáo, vào thời Đức Phật tại thế thì Bà La Môn giáo luôn đặt nặng việc cúng tế lên hàng đầu với những nghi lễ phức tạp, đượm mầu huyền bí, mục đích của nghi lễ cúng tế này là để chủ tế giao cảm dung thông với thần linh thượng đế. Thời bấy giờ sự cúng tế và nghi lễ là đặc quyền của các tu sĩ Bà La Môn giáo, và không ít trong số họ đã tận dụng đặc quyền này hòng thỏa mãn nhu cầu lợi dưỡng của bản thân. Trong Trung Bộ Kinh (Majjhima Nikàya) và trong Duyên Khởi Luận (Nidànakathà), Đức Phật đã nhiều lần lên tiếng phê phán những nghi lễ cổ hủ không mang lại sự giải thoát cho con người và chỉ trích việc lợi dụng nghi lễ làm công cụ để trục lợi trên sự mù quáng của tín đồ. Như vậy, vào thời Đức Phật tại thế, việc cúng tế trong Giáo hội hoàn toàn không hề có và lễ nghi Phật giáo vào thời Phật tại thế chẳng qua chỉ là cung nghi biểu hiện của sự tôn kính Đức Phật, kính trọng đối với các bậc tu hành đạo cao đức trọng trong Tăng đoàn, là biểu hiện văn hóa trong giao tiếp hằng ngày và trong các buổi lễ quy y, xuất gia nặng về tâm thái giác ngộ giải thoát dưới hình thức vô cùng đơn giản… Cho đến khi Đức Phật nhập niết bàn, cùng với sự phát triển của Giáo Hội và tổ chức Tăng đoàn cũng có nhiều thay đổi, Phật giáo vượt khỏi biên giới xứ Phật đến các vùng miền xa xôi khác và để tồn tại, phát triển, đạo Phật đã nhanh chóng thích nghi hòa nhập với phong tục tập quán ngàn đời của từng dân tộc, và cũng nhằm đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân trên phương diện cúng bái, từ đó nghi lễ Phật giáo bản địa được ra đời…
            Do vậy chúng ta nên thống nhất với nhau về Mục đích của Nghi lễ Phật giáo: Đó là phương tiện gần gũi và dễ dàng thể hiện cảm xúc của mình để dẫn dắt chúng sanh đến với ngôi nhà giác ngộ giải thoát của Đức Phật.
             Ý nghĩa của Nghi lễ:
            Nói về nghi lễ chúng ta cần phải hiểu nó bao hàm nhiều phạm trù trong cuộc sống như tín ngưỡng, ngôn ngữ, cung cách, nghi thức, lễ nhạc, lễ phục (trang phục hành lễ)… Nếu bàn về nghi lễ sát với tên gọi của nó, chúng ta có thể hiểu nghi lễ là nghi thức hành lễ trong tế tự, thờ phượng và tụng niệm của một tôn giáo. Với khái niệm này, ngoài những yếu tố phụ khác như Hoa (hoa quả), Đăng (nhang đèn) Đàn (nơi hành lễ) ra, đối với nhân vật chủ lễ, thì nghi lễ là một mối gắn kết không thể tách rời giữa ba yếu tố: Nghi thức, Lễ nhạc và Trang phục.                  
       Do tinh thần nhập thế, dễ thích nghi và hòa hợp của đạo Phật, nên Nghi lễ Phật giáo tại Việt Nam đã ảnh hưởng khá nhiều từ nghi lễ tín ngưỡng dân gian, có lẽ do vậy mà Nghi lễ Phật giáo cũng bao gồm hai phần Lễ và Nhạc, và do ảnh hưởng tín ngưỡng dân gian từng vùng miền nên phần Lễ - Nhạc Phật giáo cũng đã ảnh hưởng truyền thống văn hóa vùng miền. Ngoài nội dung kinh kệ Phật giáo và những nét đặc thù không lẫn lộn của trang phục Phật giáo, thì chung quy lại, Nghi lễ Phật giáo vẫn mang đậm mầu sắc Lễ - Nhạc cổ truyền của dân tộc.
             Ý nghĩa thiêng liêng của Nghi lễ Phật giáo trên phương diện tu tập và hoằng pháp lợi sanh
            Nghi lễ Phật giáo trước hết là sự biểu hiện lòng thành tôn kính Tam Bảo. Xuất phát từ niềm tin chánh tín hướng về Tam Bảo, người con Phật đảnh lễ cúng dường Tam Bảo bằng sự thanh tịnh của ba nghiệp thân khẩu ý, từ đó hình thành nghi thức và cung cách lễ bái; kế đến, do nhận thấy sự hiện diện của Tam Bảo mang lại lợi ích thiết thực và lớn lao trong đời sống nhân gian, nên Phật tử đã hết lòng tán thán ca ngợi Tam Bảo, từ đó hình thành lễ nhạc Phật giáo.
            Xuất phát từ sự thâm tín Tam Bảo, thông qua nghi lễ Phật giáo, đã tạo nên sự chuyển hóa và thăng hoa trong tâm hồn mỗi người con Phật. Đối với Phật giáo, khởi nguồn từ sự thành kính Tam Bảo, nghi lễ đã trở thành phương tiện để người con Phật giao cảm với chư Phật và chư đại Bồ tát, nói đúng hơn, thông qua nghi lễ, hành giả có thể trở về với chân tâm bản tánh thanh tịnh của mình, như trong nghi thức nhật tụng đã ghi: “Năng lễ, sở lễ tánh không tịch. Cảm ứng đạo giao nan tư nghì”. Chính những lý do cực kỳ quan trọng này mà từ xưa các bậc tôn đức đã rất chú trọng nghi lễ và nghi lễ Phật giáo đã trở thành một trong những pháp phương tiện có tác dụng thúc liễm thân tâm tiến tu trên con đường giải thoát. Chúng ta cũng nên nhớ rằng, trong mười hạnh của Bồ Tát Phổ Hiền thì nghi lễ là hạnh đứng đầu: “Nhất giả lễ kính chư Phật. Nhị giả xưng tán Như Lai”… Ngày nay, khi nghi lễ Phật giáo đã quá phổ biến, có thể nói là trở thành thường tình trong sinh hoạt Phật giáo, thì đối với một bộ phận chư Tăng, nghi lễ chẳng qua chỉ là thủ tục không thể không thực hiện trong các thời khóa tụng niệm hằng ngày và các buổi cầu an, cầu siêu theo lời thỉnh cầu của Phật tử; còn đối với Phật tử, đa phần họ chỉ xem nghi lễ là món ăn tinh thần không hơn không kém và chỉ dừng lại ở nhận thức này mà thôi.
            Thật ra nghi lễ Phật giáo chính là một cách nghệ thuật hóa tư tưởng giác ngộ giải thoát. Thông qua phần lễ nhạc, cụ thể đó là những bài tán, những bài xướng tụng, tất cả được hòa âm cùng tiếng linh, tiếng khánh, tiếng mõ nhịp nhàng, tiếng chuông thánh thoát, với những cung bậc tiếc tấu du dương trầm bổng dễ đi vào lòng người, nhờ đó mà người nghe với lòng thành kính vẫn có thể dễ dàng cảm nhận triết lý giải thoát cao siêu của đạo Phật.
            Dù phải chịu ảnh hưởng văn hóa nghi lễ dân gian từng vùng miền, nhưng nghi lễ Phật giáo vẫn có một vị trí rất riêng, đó là chuyển tải thông điệp giải thoát giác ngộ của đạo Phật một cách dịu êm, sâu lắng và trọn vẹn. Điều này cho thấy, nghi lễ Phật giáo không những không xa rời giáo lý nhà Phật mà còn làm tăng phần hứng khởi khi công phu tu học Phật pháp.           
                   Đối với người dân các nước Á Đông, nhất là đối với người Việt Nam chúng ta, từ ngàn xưa, nghi lễ đã là nhu cầu không thể thiếu trong thờ phượng tổ tiên ông bà và tín ngưỡng dân gian, nó là một bộ phận không thể tách rời trong cuộc sống và trở thành nét đẹp văn hóa tín ngưỡng dân gian. Khi đến với đạo Phật, nhu cầu nghi lễ của quần chúng tăng cao hơn, phát triển mạnh hơn, chính vì vậy mà nghi lễ Phật giáo mặc nhiên trở thành phương tiện hành đạo, tiếp chúng độ sanh phổ biến và thiết thực hơn cả.
            Điều này cho chúng ta thấy, trong các phương tiện dẫn dắt người bình dân vào đạo thì nghi lễ là phương tiện gần gũi, phổ biến và hiệu quả hơn hết. Mặc khác, sức truyền cảm, lay thức và sức chuyển hóa của nghi lễ, tự thân nó đã đáp ứng nhu cầu tâm linh cũng như tâm tư tình cảm của đại đa số quần chúng, nên nghi lễ Phật giáo luôn có sức thu hút, dễ thuyết phục lôi cuốn quần chúng hơn. Vì nghi lễ là phương tiện hoằng hóa độ sanh nên mỗi một thành viên của Ban Nghi lễ hay Tăng sĩ thực hiện nghi lễ đều phải lấy mục tiêu hóa độ chúng sanh giác ngộ chân lý giải thoát của Đức Phật, chứ không nên dừng lại ở việc thực hiện nghi lễ theo lời thỉnh cầu nhất thời của quần chúng. Để đạt được mục đích này thì chúng ta cần phải xác định lúc thực hiện nghi lễ cũng chính là lúc hoằng pháp, mỗi thành viên trong ban nghi lễ là một nhà hoằng pháp. Cùng với nghi lễ là những thời pháp ngắn gọn, có nội dung súc tích, phù hợp với từng hoàn cảnh, từng đối tượng, chắc chắn sẽ mang lại lợi ích rất lớn.                              
      Như chúng ta đã biết, nền tảng của Nghi lễ Phật giáo là đạo đức và trí tuệ. Bản chất của Nghi lễ Phật giáo là nghệ thuật hóa tư tưởng triết lý đạo Phật, dùng nghi thức và lễ nhạc đưa tư tưởng giác ngộ giải thoát đến với lòng người. Do vậy chúng ta cần phải sáng suốt tùy duyên mà khởi sự nghi lễ.. Trong một buổi lễ mà chủ lễ không ý thức được những điều này, mải mê chạy theo những toan tính tầm thường, đánh mất chánh niệm thì vô tình sẽ làm phản tác dụng của nghi lễ, khi đó nghi lễ sẽ không còn mang ý nghĩa hoằng pháp mà là một tuồng rối đậm chất mê tín lệch lạc mà thôi…
         Nghi lễ Phật giáo có tác dụng rất lớn đối với sự tu hành của Tăng Ni Phật tử. Có thể nói phần lớn sinh hoạt Phật sự đều gắn liền với nghi lễ, thậm chí nghi lễ còn là thời khóa công phu chính của đa số chùa chiền tịnh viện, vừa để Tăng Ni hành trì tụng niệm, vừa nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của giới bình dân học Phật.
            Như chúng ta đã biết, nghi lễ là nhịp cầu thiêng liêng đưa quần chúng đến với đạo Phật. Trên thực tế đại đa số quần chúng đến với đạo Phật đều khởi đầu từ thiện cảm tinh thần từ bi hỷ xả của đạo Phật, sau đó đều phải bước qua nhịp cầu nghi lễ mới có thể tiếp nhận tinh thần tu học Phật pháp. Do vậy nếu nghi lễ được thể hiện đúng nghĩa trên tinh thần giác ngộ giải thoát và không lạm dụng vào mục đích khác thì sẽ có tác dụng rất lớn trong công tác hoằng pháp, nó không thua kém một thời thuyết giảng giáo lý.
            Mục đích và ý nghĩa của Nghi lễ Phật giáo rất thiêng liêng và thiết thực cho sự nghiệp tu hành và hoằng hóa độ sanh của đạo Phật. Nhu cầu nghi lễ Phật giáo của quần chúng hiện nay rất cao, tuy nhiên điều đáng tiếc là trên thực tế hiện nay, trong sinh hoạt nghi lễ Phật giáo đã phát sinh vô số bất cập gây phản cảm bởi đi ngược lại những mục đích thiêng liêng đó.
            Sử dụng lễ nhạc và pháp phục tùy tiện trong nghi lễ Phật giáo
Trong sinh hoạt nghi lễ Phật giáo hiện nay đang phát sinh tình trạng sử dụng lễ nhạc và lễ phục một cách tùy tiện, điều này khiến cho các khóa lễ Phật giáo trở thành một sân khấu đời không ra đời đạo không ra đạo. Xảy ra tình trạng này chủ yếu là xuất phát từ những thầy cúng chuyên nghiệp, họ muốn biến tấu nghi thức Phật giáo cho mới lạ nhằm đáp ứng nhu cầu của quần chúng.
           
            Như chúng ta đã biết, lễ nhạc là một bộ phận rất quan trọng trong nghi lễ Phật giáo vì dễ đi vào lòng người, với âm điệu thiền vị, tiết tấu du dương trầm bỗng, nên có tác dụng rất lớn trong việc chiêu cảm tâm thức người nghe, dẫn dắt quần chúng vào con đường chánh pháp. Do vậy lễ nhạc Phật giáo phải phù hợp với từng nội dung khóa lễ. Thế nhưng thời gian qua, ngoài những thầy cúng ra, vẫn còn có một số phần tử tăng, ni đã sáng tác ra những giai điệu ca từ theo kiểu ngẫu hứng, thậm chí sáng tác cả thơ ca đưa vào nghi lễ để làm tăng thêm phần lâm li bi đát trong những khóa lễ cầu siêu. Điều này làm mất đi tính truyền thống trong văn hóa nghi lễ vốn tồn tại hàng trăm năm trong lễ nhạc phật giáo VN.
            Nói về pháp phục của Phật giáo, cụ thể hơn là pháp phục của Tăng sĩ, dù là hình thức nhưng đây lại là yếu tố tạo nên thân tướng trang nghiêm và oai nghi của bậc xuất gia, nên cũng được gọi là pháp tướng của người xuất gia, biểu hiện giải thoát thanh cao thân giáo. Do vậy mà Nội Qui Ban Tăng Sự GHPGVN đã có những quy định rất rõ ràng về các hình thức pháp phục.
                        Đạo Phật chủ yếu là dựa trên tinh thần tự giác và dù đã có những quy ước như vậy, thế nhưng tại những trai đàn hay các khóa lễ khác xuất hiện một số quý thầy dù tuổi đạo chưa nhiều nhưng  vẫn ngang nhiên đắp Đại Y Hồng, đội mão Hiệp Chưởng một cách tùy tiện. Trong sinh hoạt nghi lễ Phật giáo hiện nay, thực trạng tùy tiện mang hia đội mão này xảy ra không phải ít và đã đến hồi chúng ta dóng lên hồi chuông cảnh báo!
           
            Vài góp ý về nghi lễ Phật giáo trong vai trò hoằng pháp và đời sống tâm linh     
            Trong nội dung tham luận “Nghi lễ Phật giáo trong vai trò hoằng pháp và đời sống văn hóa tâm linh” này, chúng tôi đã nêu ra phần nào ý nghĩa thiêng liêng của Nghi lễ Phật giáo trên phương diện tu tập, hoằng pháp và vai trò của nghi lễ trong đời sống tâm linh… Dù cảm thấy vẫn chưa bày tỏ hết những băn khoăn trăn trở nhưng trong khuôn khổ giới hạn của một bài viết chúng tôi chỉ mong được đóng góp một vài ý kiến với tâm nguyện được Ban Nghi Lễ quan tâm nhằm chỉnh đốn những vấn đề tồn tại trong sinh hoạt nghi lễ Phật giáo hiện nay:
            - Như chúng ta đã biết, do tính hòa nhập thích nghi của Phật giáo và văn hóa tín ngưỡng đặc thù của từng vùng miền, nên nghi lễ Phật giáo tại các vùng miền ở nước ta vẫn còn nhiều điểm khác biệt. Chẳng hạn, ngay trong cùng một hệ phái như hệ phái Phật giáo Bắc tông, về lễ nhạc, cụ thể là trong cách tán tụng thì mỗi vùng thể hiện lễ nhạc mỗi khác, như cách tán tụng của Phật giáo vùng ngoài (Thừa Thiên Huế - Bình Định) cũng khác hẳn so với các tán tụng ở miền Tây Nam bộ (An Giang – Đồng Tháp) hay miền Đông Nam bộ (Bình Dương). Điều này cho thấy, nghi lễ Phật giáo Việt Nam vẫn còn ảnh hưởng sâu nặng nghi lễ tín ngưỡng dân gian tại các vùng miền. Mặc khác, trong tổ chức Giáo hội Phật giáo Việt Nam có nhiều hệ phái, mỗi hệ phái đều có nghi thức hành lễ và pháp phục, lễ phục mang màu sắc riêng của hệ phái đó. Thật ra tình trạng này là do yếu tố khách quan, xét cho kỷ thì vẫn không ảnh hưởng gì lớn đến sự nghiệp tu hành và hoằng pháp. Tuy nhiên bên cạnh những nét riêng độc đáo của nghi lễ Phật giáo từng vùng miền, từng hệ phái, thiết nghĩ nếu như Ban Nghi Lễ cần quy hoạch soạn thảo một nghi thức thống nhất chung cho các vùng miền và các hệ phái hay cho cả nước, đáp ứng nhu cầu nghi lễ trong các ngày Đại lễ mang tính tập trung và quy mô của Phật giáo, thống nhất được như vậy thì nghi lễ Phật giáo Việt Nam sẽ trở nên đồng nhất, tạo nét đẹp thẩm mỹ, toát ra oai lực, trang nghiêm và ấn tượng hơn.
            - Xuất phát từ tình trạng sử dụng tùy tiện các loại pháp phục trong sinh hoạt nghi lễ Phật giáo như chúng tôi đã trình bày trong tham luận, nay chúng tôi kiến nghị Ban Tăng sự, Ban Nghi lễ GHPGVN hãy đưa ra những quy định cụ thể về từng trường hợp được đắp Hồng Y (Đại Y màu hồng) và đội mão (Mão Hiệp Chưởng, Mão Tỳ Lư hay Mão Quan Âm). Cụ thể là hàng giáo phẩm nào được đắp Hồng Y, đội mão Hiệp Chưởng? Và sử dụng các lễ phục tôn quý đặc biệt này trong trường hợp nào? Thiết nghĩ, nếu không có những quy định cụ thể vể sử dụng pháp phục, lễ phục bằng văn bản của Giáo hội, thì sinh hoạt nghi lễ Phật giáo sẽ trở nên lộn xộn, mất tính trang nghiêm, điều này không chỉ làm mất đi ý nghĩa và mục đích thiêng liêng của nghi lễ Phật giáo Việt Nam mà còn gây khó cho Ban Trị sự các tỉnh thành (khi trong tay không có một văn bản quy định cụ thể nào) trong việc chấn chỉnh sự thiếu hiểu biết và tùy tiện sử dụng lễ phục Phật giáo. Hơn nữa, nếu cứ tiếp tục sự lỏng lẽo trong quản lý và giám sát như hiện nay, thì vô tình chính GH tạo điều kiện cho những thành phần không tốt với Phật giáo công khai phá hoại đạo Phật trên lãnh vực nghi lễ…
                         Trước khi dứt lời, kính chúc chư tôn đức thân tâm thường an lạc, thành tựu mọi Phật sự. Kính chúc hội thảo thành công tốt đẹp, góp phần thiết thực đáp ứng sự nghiệp thống nhất chung của Phật giáo Việt Nam.
                                                                                                                                                                                                                                                          TT Thích Huệ Thông
      UV HĐTS  - Phó trưởng Ban Hoằng Pháp TW
      Phó Ban Thường Trực BTS PG Bình Dương

Tin khác:
   Bài Viết
Bình Dương: Thời Pháp Thoại của Hòa thượng Chủ tịch

Sáng ngày 12-07-2018 (nhằm ngày 29-05 -Mậu Tuất), Ban Tổ Chức trường hạ tỉnh Bình Dương đã cung thỉnh Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch HĐTS TW GHPGVN quang lâm và thuyết pháp cho các hành giả an cư tại Tổ đình Hội Khánh (tượng Phật Niết bàn), đường chùa Hội Khánh, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Phật giáo Bình Dương cúng dường hai Trường hạ và tặng quà cho người dân nghèo.

Sáng ngày 10-07-2018 (nhằm ngày 27-05- Mậu Tuất), phái đoàn BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương kết hợp cùng Hội Chữ thập đỏ tỉnh Bình Dương và Công ty thuốc thú y - thủy sản Minh Dũng do HT .Thích Huệ Thông, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh VP II TƯGH, Trưởng BTS GHPGBVN tỉnh Bình Dương làm trưởng đoàn đã tổ chức buổi đến thăm và cúng dường hai điểm trường hạ tại tỉnh Bình Phước (Trường hạ Tăng tại chùa Hưng Long, thị trấn Chơn Thành, trường hạ Ni tại chùa Quang Minh, thị xã Đồng Xoài).

ĐOÀN ĐẠI BIỂU BAN TÔN GIÁO TỈNH BÌNH DƯƠNG THĂM VÀ LÀM VIỆC TẠI VƯƠNG QUỐC CAMPUCHIA

Cuối tháng 6/2018, nhận lời mời của Bộ Lễ nghi và Tôn giáo Vương quốc Campuchia, được sự đồng ý của lãnh đạo tỉnh, Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương vừa tổ chức đoàn đại biểu do ông Trần Đức Thịnh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo tỉnh làm Trưởng đoàn sang thăm và làm việc tại Vương quốc Campuchia.

Bình Dương: Buổi Chia Sẻ của Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương

Sáng ngày 08-07-2018 (nhằm ngày 25-05-Mậu Tuất), ngày cuối cùng của Khóa Bồi dưỡng, Ông Trần Đức Thịnh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương đã có buổi chia sẻ và trao đổi những thắc mắc về Luật tín ngưỡng tôn giáo của gần 400 học viên của 10 tỉnh thành thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên tổ chức tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Bế Mạc Khóa Bồi Dưỡng Nghiệp Vụ Hành Chánh Và Kỹ Năng Xử Lý Thông Tin.

Sau 05 ngày diễn ra Khóa Bồi Dưỡng Nghiệp Vụ Hành Chánh Và Kỹ Năng Xử Lý Thông Tin do T.Ư GHPGVN phối hợp BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương tổ chức, sáng ngày 08-07-2018 ( nhằm ngày 25-05-Mậu Tuất) BTC đã long trọng làm lễ bế mạc tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Buổi Chia Sẻ Về Khái Niệm Một Số Quy Tắc Trong Quản Lý Hành Chánh.

Sáng ngày 08-07-2018 (nhằm ngày 25-05-Mậu Tuất), ngày cuối cùng của Khóa Bồi dưỡng, Thượng Tọa Thích Thiện Thống, Phó Chủ Tịch HĐTS GHPGVN đã có buổi chia sẻ cho gần 400 học viên của 10 tỉnh thành thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên tổ chức tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Buổi chia sẻ về Văn Bản Hành Chánh.

Sáng ngày 07- 7- 2018 (nhằm ngày 24- 5- Mậu Tuất), Tiến sĩ Vũ Thị Kim Vân, Trưởng Phòng Đào tạo Trường Chính Trị tỉnh Bình Dương đã có buổi chia sẻ với chủ đề: Văn Bản Hành Chánh cho gần 400 học viên của 10 tỉnh thành thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên tổ chức tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Buổi trao đổi Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin

Chiều ngày 07- 07- 2018 (nhằm ngày 24- 05- Mậu Tuất), tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Giáo sư Tiến sĩ Lê Bá Trình, Nguyên Phó Chủ tịch TƯ MTTQVN, Giảng viên Trường Đại học Nhân văn Thủ đô Hà Nội, TP. HCM đã có buổi chia sẻ với chủ đề: Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin truyền thông, diểm nóng xảy ra cho gần 400 học viên của 10 tỉnh thành thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Bình Dương: Buổi chia sẻ của Đại tá Nguyễn Hoàng Thao.

Sáng ngày 07-07-2018 (nhằm ngày 24-05-Mậu Tuất), ngày thứ 4 của Khóa Bồi dưỡng, Đại tá Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Thao, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Đại biểu Quốc hội, Giám Đốc Công An tỉnh Bình Dương đã có buổi chia sẻ cho gần 400 học viên của 10 tỉnh thành thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên tổ chức tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: ĐĐ. Thích An Đạt chia sẻ về: NGHIỆP VỤ BÁO CHÍ PHẬT GIÁO.

Chiều cùng ngày, 06-07-2018 (nhằm ngày 23-05-Mậu Tuất), ngày thứ 3 của Khóa Bồi dưỡng nghiệp vụ hành chánh và kỹ năng xử lý thông tin, ĐĐ. Thích An Đạt, Tổ trưởng Tổ Báo chí TU7GH, Phóng viên Báo Giác Ngộ đã có buổi chia sẻ đến học viên của 10 tỉnh thành thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên tổ chức tại chùa Hội An, P. Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương với chủ đề: “Ngiệp Vụ Báo Chí Phật Giáo”.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>