Khi tôi học đạo

Ngày xưa khi còn là chú điệu mới học đệ ngũ, trong những buổi hầu trà tôi nghe quí Thầy đàm đạo với nhau về một đề tài từ một bộ kinh hay một cuốn sách thiền nào đó, mà ý chính là thế này: “Khi tôi chưa học đạo, tôi thấy núi là núi; sông là sông; khi tôi học đạo tôi thấy núi không phải là núi, sông không phải là sông; sau khi học đạo xong tôi lại thấy núi là núi, sông là sông”. Tôi nghe mà chẳng hiểu chi dù có vắt óc suy nghĩ. Về sau học môn triết Tây, nghe giáo sư giảng về cái Ta (le moi), tôi nhớ có một ý rất triết mà cũng rất thơ: “tôi không thể ngồi bên cửa sổ để nhìn tôi đi qua đường”. Những ghi nhận đó cứ đeo đẳng mãi trong đầu và tôi chẳng tự tin là mình hiểu những ý trên là đúng hay không.

Tại sao khi chưa học đạo thấy núi là núi, sông là sông; đến khi học đạo thấy núi không phải là núi, sông không phải là sông; khi học đạo xong lại thấy núi là núi sông là sông? Sau nhờ học Duy Thức vấn đề mới được giải mã.

Thì ra thế giới với thiên hình vạn trạng trong đó con người cùng muôn vật chung sống, theo Duy thức học đó là thế giới của “ý ngôn cảnh”. Cảnh chỉ cho thiên hình vạn trạng, ý chỉ cho ý tưởng, ý niệm và ngôn chỉ cho ngôn cú danh xưng.

Khi tắm dưới sông ai cũng cảm nhận được cảm giác mát dịu của dòng sông, và mặc nhiên không ai bận tâm đặt vấn đề là có dòng sông hay không có dòng sông; nếu có, thì cái gì là dòng sông? Nếu không thì tại sao? Có lẽ vì không quan tâm truy cứu nên ai cũng thấy núi là núi sông là sông; nếu quan tâm truy cứu ta sẽ thấy cái được gọi là sông với dòng nước chảy, thực thì đó không hẳn là sông hay dòng sông.

Thứ nhất, nếu một người từ lúc sinh ra đến khi trưởng thành chưa hề nghe ai nói đến từ sông. Cũng không được ai dẫn đến và chỉ cho thấy con sông hay dòng sông, chắc chắn người ấy khi tình cờ gặp phải dòng sông họ sẽ ngớ ra không hiểu và gọi được dòng sông họ đang thấy là cái gì.

Thứ hai, ngay những người từng nghe, thấy và tắm dưới sông đi nữa họ cũng không thể gọi đúng tên cái thực tại mà họ đang đắm mình trong đó, bởi danh từ dòng sông hay dòng nước sông thuần tuý chỉ là danh ngôn được dùng để miêu tả vấn đề, chứ danh ngôn bản thân nó hoàn toàn không phải là vấn đề.

Thứ ba, cái được gọi là sông hay dòng sông kỳ thực là không có, bởi dòng sông mà ta đang tắm, nếu phân tích về mặt vật lý thì không có cái gì là dòng sông. Dòng sông là sự kết tụ của vô số những phân tử nước, tách rời tất cả những phân tử nước ấy đi dòng sông sẽ còn là hư vô, và như ta biết trong mỗi một phân tử nước luôn phải hội đủ hai thành tố là Hydro và Ôxy (H2O) . Thiếu một trong hai thành tố này sẽ không có sự xuất hiện của một phân tử nước, chưa kể là phân tử nước chỉ có và tồn tại trong môi trường thích hợp, trong một môi trường không thích hợp ngay cả một phân tử nước cũng không thể có nói chi là có cả một dòng sông!

Như vậy, danh từ dòng sông được dùng để miêu tả một hiện tượng vật lý mà hiện tượng đó thực chất nó hoàn toàn không có thực thể cá biệt của riêng nó. Do đó, dòng sông chỉ thuần là vấn đề của ý ngôn cảnh, tức hiện tượng vật lý chỉ tồn tại trong phạm trù của tư tưởng và ngôn ngữ của sự hiểu biết và phân biệt của sự nhận thức hay của Thức mà thôi, chớ hiện tượng vật lý không tồn tại bên ngoài sự hiểu biết và phân biệt của Thức. Theo Duy Thức học, ngôn ngữ và tư tưởng hay sự hiểu biết và phân biệt của thức được sinh khởi từ “danh ngôn chủng tử”. Danh ngôn chủng tử hay hạt giống của tư tưởng và ngôn ngữ từ vô thỉ đến giờ huân tập vào tạng thức chúng ta và đã thành tập khí, tức thói quen vốn có từ muôn kiếp nghìn đời; và rồi chúng ta dùng tập khí danh ngôn chủng tử này để nhận biết và phân biệt hiện tượng vật lý. Chứ kỳ thực chúng ta hoàn toàn không biết được gì về hiện tượng của thế giới vật thể. Nói cách khác, chúng ta nhận biết là nhận biết về chính những dữ kiện tri thức mà chúng ta tích lũy được qua quá trình thu thập kiến thức của chúng ta mà thôi, chứ chúng ta không thể nhận biết thế giới vật thể bằng chính những gì thuộc về thế giới vật thể.

Luận Thành Duy Thức: Chủ thể nhận thức cho rằng sự nhận thức chỉ xảy ra khi có đối tượng bị nhận thức, thực thì chủ thể nhận thức không thể nhận thức được đối tượng bị nhận thức, chủ thể nhận thức chỉ nhận thức được những khái niệm, những ý tưởng của chính bản thân của chủ thể nhận thức có được về đối tượng bị nhận thức, chứ chủ thể nhận thức không thể hóa thân vào đối tượng bị nhận thức (khách thể) để nhận biết những gì được nội hàm trong đối tượng bị nhận thức. (năng thủ bỉ giác, diệc bất duyên bỉ, thị năng thủ cố, như duyên thử giác).

Quả đúng là khi tôi học đạo tôi thấy núi không phải là núi, sông không phải là sông. Vậy núi, sông trước mắt thì sao? Núi sông trước mắt theo Duy thức học đó là hiện tượng y tha khởi, theo Hoa Nghiêm tông đó là duyên khởi hay duyên sinh, mà duyên sinh thì vô tự tánh, tức duyên sinh không tự có thể tánh riêng (“Pháp bất cô khởi trượng cảnh phương sanh”). Các pháp không thể độc lập sinh khởi mà phải nương nhau. Một cây bông lau mảnh khảnh yếu đuối không thể tự đứng trước gió được, nhưng một bụi bông lau nương dựa nhau có thể đứng vững giữa trời (như thúc lô phược).

Tỳ kheo Thích Tâm Trí
Chùa An Dưỡng - Vĩnh Thái, Nha Trang

Tin khác:
Trang ( 1/2) : 1 | 2
   Chuyện đạo đời
LÃNH ĐẠO THÀNH ỦY TP. THỦ DẦU MỘT và PHƯỜNG PHÚ CƯỜNG CHÚC MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN CHÙA HỘI KHÁNH

Vào ngày 25/5/2018, quý Lãnh đạo Thành ủy thành phố Thủ Dầu Một do ông Bùi Minh Thạnh- Phó Bí Thư Thường trực Thành ủy làm trưởng đoàn và Lãnh đạo Phường Phú Cường có ông Nguyễn Văn Cường- Phó Bí Thư Thường trực, chủ tịch UBND phường Phú Cường cùng quý vị trong đoàn đến thăm chúc mừng chùa Hội Khánh nhân mùa Phật đản PL. 2562.

Ban Trị sự Phật giáo thị xã Tân Uyên tổ chức Đại lễ Phật Đản PL.2562 – DL.2018

Sáng ngày 24- 5- 2018 (nhằm ngày mùng 10-4- Mậu Tuất), tại chùa Hưng Long (Bà Thao), phường Thạnh Phước, thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, Ban Trị sự GHPGVN thị xã Tân Uyên trang nghiêm tổ chức Đại Lễ Phật Đản PL.2562- DL.2018.

Đại lễ Phật Đản của Ban Trị sự GHPGVN thị xã Bến Cát

Sáng ngày 23-05 -2018 ( nhằm ngày mùng 9- 04 -Mậu Tuất) tại chùa Tổ Long Hưng, P.Tân Định, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, Ban Trị sự Phật giáo thị xã đã long trọng tổ chức Đại lễ Phật Đản PL.2562 – DL.2018.

BAN DÂN VẬN TỈNH ỦY CHÚC MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN PL.2562

Vào lúc 8 giờ 30 ngày 24/5/2018, tại văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương hân hạnh đón tiếp Lãnh đạo Ban Dân Vận Tỉnh Ủy, do Ông Huỳnh Phú Quý- Phó Trưởng Ban Dân Vận Tỉnh Ủy cùng các vị trong đoàn đến thăm và chúc mừng nhân dịp Đại lễ Phật đản PL.2562- DL.2018.

CỤC AN NINH BỘ CÔNG AN và BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ CHÚC MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN PL. 2562

Nhân mùa Phật đản PL. 2562, vào ngày 22 và 23/5/2018, quý Lãnh đạo Cục an ninh Bộ công an do Ông Phạm Ngọc Việt- Cục phó Cục an ninh Bộ công an; Bà Nguyễn Lê Hà- Phó Phòng A88 Cục an ninh và Ban Tôn giáo Chính Phủ do Ông Phạm Tấn Hùng- Phó Trưởng Ban Tôn giáo Chính Phủ; Ông Nguyễn Thanh Xuân- chuyên viên vụ Phật giáo Ban Tôn giáo Chính phủ thường trực phía Nam cùng quý vị trong đoàn đến thăm HT. Thích Huệ Thông- Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Văn Phòng 2 TWGH, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương và chư Tôn đức Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bình Dương.

CÔNG AN TỈNH BÌNH DƯƠNG CHÚC MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN PL 2562

Ngày 22/5/2018, đoàn Công An tỉnh Bình Dương có Đại tá Phạm Quốc Dũng- Phó Giám đốc công an tỉnh; Ông Bồ Văn Cúc- trưởng phòng PA88 Công an tỉnh; Bà Vũ Thị Oanh- Phó phòng PA88 cùng các vị trong đoàn thăm và chúc mừng nhân ngày Đại lễ Phật đản PL 2562- DL 2018.

Ban Trị sự GHPGVN thị xã Thuận An tổ chức Đại lễ Phật Đản PL. 2562

Sáng ngày 21-05 -2018 ( nhằm ngày mùng 7- 04 -Mậu Tuất) tại chùa Bồ Đề Đạo Tràng, số 5/1 đường ĐT743, ấp Bình Phước, phường Bình Chuẩn, thị xã Thuận An đã long trọng tổ chức Đại lễ Phật Đản PL.2562 – DL.2018.

Đại lễ Phật Đản của BTS Huyện Bàu Bàng PL.2562 – DL.2018

Sáng ngày 20- 05- 2018 (nhằm ngày mùng 06 -04- Mậu Tuất), Ban Trị sự GHPGVN huyện Bàu Bàng long trọng tổ chức Đại Lễ Phật Đản PL.2562- DL.2018 tại chùa Tịnh Nghiêm, xã Trừ Văn Thố, huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.

Ban Trị sự Phật giáo Huyện Bắc Tân Uyên: Kính mừng Đại lễ Phật Đản PL.2562 – DL.2018

Sáng ngày 19- 5- 2018 (nhằm ngày mùng 05 -4- Mậu Tuất), Ban Trị sự GHPGVN huyện Bắc Tân Uyên long trọng tổ chức Đại Lễ Phật Đản PL.2562- DL.2018 tại chùa Long Sơn (Ông Mõ), xã Tân Mỹ, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.

BÌNH DƯƠNG: KẾ HOẠCH TỔ CHỨC KHÓA NGHIỆP VỤ HÀNH CHÁNH VÀ THÔNG TIN TRUYỀN THÔNG PHẬT GIÁO

Thực hiện theo tinh thần nghị quyết Đại hội VIII của Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam . Thực hiện chương trình hoạt động của Văn phòng 2 TWGH và chương trình hoạt động Phật sự của Phật giáo Bình Dương nhiệm kỳ 2017- 2022. Căn cứ biên bản họp ngày 02/5/2018 của Ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương về việc mở khóa Nghiệp vụ hành chánh & Thông tin truyền thông. Được sự cho phép của Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN công văn số 174/CV.HĐTS, ngày 10/5/2018 về việc tổ chức khóa bồi dưỡng Nghiệp vụ hành chánh và thông tin truyền thông Phật giáo khu vực Miền Đông và Tây Nguyên. Ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương phối kết hợp Văn phòng 2 TWGH đăng cai tổ chức ...

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>