Khi tôi học đạo

Ngày xưa khi còn là chú điệu mới học đệ ngũ, trong những buổi hầu trà tôi nghe quí Thầy đàm đạo với nhau về một đề tài từ một bộ kinh hay một cuốn sách thiền nào đó, mà ý chính là thế này: “Khi tôi chưa học đạo, tôi thấy núi là núi; sông là sông; khi tôi học đạo tôi thấy núi không phải là núi, sông không phải là sông; sau khi học đạo xong tôi lại thấy núi là núi, sông là sông”. Tôi nghe mà chẳng hiểu chi dù có vắt óc suy nghĩ. Về sau học môn triết Tây, nghe giáo sư giảng về cái Ta (le moi), tôi nhớ có một ý rất triết mà cũng rất thơ: “tôi không thể ngồi bên cửa sổ để nhìn tôi đi qua đường”. Những ghi nhận đó cứ đeo đẳng mãi trong đầu và tôi chẳng tự tin là mình hiểu những ý trên là đúng hay không.

Tại sao khi chưa học đạo thấy núi là núi, sông là sông; đến khi học đạo thấy núi không phải là núi, sông không phải là sông; khi học đạo xong lại thấy núi là núi sông là sông? Sau nhờ học Duy Thức vấn đề mới được giải mã.

Thì ra thế giới với thiên hình vạn trạng trong đó con người cùng muôn vật chung sống, theo Duy thức học đó là thế giới của “ý ngôn cảnh”. Cảnh chỉ cho thiên hình vạn trạng, ý chỉ cho ý tưởng, ý niệm và ngôn chỉ cho ngôn cú danh xưng.

Khi tắm dưới sông ai cũng cảm nhận được cảm giác mát dịu của dòng sông, và mặc nhiên không ai bận tâm đặt vấn đề là có dòng sông hay không có dòng sông; nếu có, thì cái gì là dòng sông? Nếu không thì tại sao? Có lẽ vì không quan tâm truy cứu nên ai cũng thấy núi là núi sông là sông; nếu quan tâm truy cứu ta sẽ thấy cái được gọi là sông với dòng nước chảy, thực thì đó không hẳn là sông hay dòng sông.

Thứ nhất, nếu một người từ lúc sinh ra đến khi trưởng thành chưa hề nghe ai nói đến từ sông. Cũng không được ai dẫn đến và chỉ cho thấy con sông hay dòng sông, chắc chắn người ấy khi tình cờ gặp phải dòng sông họ sẽ ngớ ra không hiểu và gọi được dòng sông họ đang thấy là cái gì.

Thứ hai, ngay những người từng nghe, thấy và tắm dưới sông đi nữa họ cũng không thể gọi đúng tên cái thực tại mà họ đang đắm mình trong đó, bởi danh từ dòng sông hay dòng nước sông thuần tuý chỉ là danh ngôn được dùng để miêu tả vấn đề, chứ danh ngôn bản thân nó hoàn toàn không phải là vấn đề.

Thứ ba, cái được gọi là sông hay dòng sông kỳ thực là không có, bởi dòng sông mà ta đang tắm, nếu phân tích về mặt vật lý thì không có cái gì là dòng sông. Dòng sông là sự kết tụ của vô số những phân tử nước, tách rời tất cả những phân tử nước ấy đi dòng sông sẽ còn là hư vô, và như ta biết trong mỗi một phân tử nước luôn phải hội đủ hai thành tố là Hydro và Ôxy (H2O) . Thiếu một trong hai thành tố này sẽ không có sự xuất hiện của một phân tử nước, chưa kể là phân tử nước chỉ có và tồn tại trong môi trường thích hợp, trong một môi trường không thích hợp ngay cả một phân tử nước cũng không thể có nói chi là có cả một dòng sông!

Như vậy, danh từ dòng sông được dùng để miêu tả một hiện tượng vật lý mà hiện tượng đó thực chất nó hoàn toàn không có thực thể cá biệt của riêng nó. Do đó, dòng sông chỉ thuần là vấn đề của ý ngôn cảnh, tức hiện tượng vật lý chỉ tồn tại trong phạm trù của tư tưởng và ngôn ngữ của sự hiểu biết và phân biệt của sự nhận thức hay của Thức mà thôi, chớ hiện tượng vật lý không tồn tại bên ngoài sự hiểu biết và phân biệt của Thức. Theo Duy Thức học, ngôn ngữ và tư tưởng hay sự hiểu biết và phân biệt của thức được sinh khởi từ “danh ngôn chủng tử”. Danh ngôn chủng tử hay hạt giống của tư tưởng và ngôn ngữ từ vô thỉ đến giờ huân tập vào tạng thức chúng ta và đã thành tập khí, tức thói quen vốn có từ muôn kiếp nghìn đời; và rồi chúng ta dùng tập khí danh ngôn chủng tử này để nhận biết và phân biệt hiện tượng vật lý. Chứ kỳ thực chúng ta hoàn toàn không biết được gì về hiện tượng của thế giới vật thể. Nói cách khác, chúng ta nhận biết là nhận biết về chính những dữ kiện tri thức mà chúng ta tích lũy được qua quá trình thu thập kiến thức của chúng ta mà thôi, chứ chúng ta không thể nhận biết thế giới vật thể bằng chính những gì thuộc về thế giới vật thể.

Luận Thành Duy Thức: Chủ thể nhận thức cho rằng sự nhận thức chỉ xảy ra khi có đối tượng bị nhận thức, thực thì chủ thể nhận thức không thể nhận thức được đối tượng bị nhận thức, chủ thể nhận thức chỉ nhận thức được những khái niệm, những ý tưởng của chính bản thân của chủ thể nhận thức có được về đối tượng bị nhận thức, chứ chủ thể nhận thức không thể hóa thân vào đối tượng bị nhận thức (khách thể) để nhận biết những gì được nội hàm trong đối tượng bị nhận thức. (năng thủ bỉ giác, diệc bất duyên bỉ, thị năng thủ cố, như duyên thử giác).

Quả đúng là khi tôi học đạo tôi thấy núi không phải là núi, sông không phải là sông. Vậy núi, sông trước mắt thì sao? Núi sông trước mắt theo Duy thức học đó là hiện tượng y tha khởi, theo Hoa Nghiêm tông đó là duyên khởi hay duyên sinh, mà duyên sinh thì vô tự tánh, tức duyên sinh không tự có thể tánh riêng (“Pháp bất cô khởi trượng cảnh phương sanh”). Các pháp không thể độc lập sinh khởi mà phải nương nhau. Một cây bông lau mảnh khảnh yếu đuối không thể tự đứng trước gió được, nhưng một bụi bông lau nương dựa nhau có thể đứng vững giữa trời (như thúc lô phược).

Tỳ kheo Thích Tâm Trí
Chùa An Dưỡng - Vĩnh Thái, Nha Trang

Tin khác:
Trang ( 1/2) : 1 | 2
   Chuyện đạo đời
LÃNH ĐẠO TỈNH THĂM - CHÚC TẾT BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng 13/02/2018, đoàn Lãnh đạo tỉnh Bình Dương có Ông Nguyễn Thanh Liêm - Chủ tịch MTTQVN tỉnh; Ông Nguyễn Văn Lộc- Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy; Ông Trần Đức Thịnh- Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương và các vị trong đoàn đến Văn phòng BTS GHPGVN tỉnh tại Chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, thành phố Thủ Dầu Một thăm và chúc tết Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương.

CÔNG AN TỈNH CHÚC TẾT THƯỜNG TRỰC BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG

Vào lúc 14 giờ ngày 08/02/2018, đoàn Công An tỉnh Bình Dương có Phạm Quốc Dũng- Phó Giám đốc Công an tỉnh; Ông Bồ Văn Cúc- Trưởng phòng PA88 Công an tỉnh và các vị trong đoàn thăm và chúc tết BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương.

BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH CHÚC TẾT CÁC NGÀNH CHỨC NĂNG TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng ngày 08/02/2018, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương có HT. Thích Huệ Thông- Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Vp2 TWGH, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương; HT. Thích Thiện Duyên- Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng ban Thường trực BTS GHPGVN tỉnh; TT. Thích Minh Nghĩa- Phó BTS kiêm Trưởng ban Pháp Chế GHPGVN tỉnh; TT. Thích Minh Lực- Phó BTS GHPGVN tỉnh kiêm Trưởng Ban TTTT GHPGVN tỉnh; TT. Thích Chơn Phát- Phó BTS kiêm Trưởng Ban GDTN GHPGVN tỉnh, ĐĐ. Thích Thiện Hưng- Chánh Thư ký BTS GHPGVN tỉnh; ĐĐ. Thích Huệ Tín- Phó Thư ký kiêm Chánh văn phòng BTS; NT. Thích nữ Pháp Như- Phó Ban Trị sự Phật giáo tỉnh; NS. Thích nữ Từ Thảo- Phó Ban Trị sự kiêm Trưởng Ban Tài chánh Phật giáo tỉnh cùng Chư Tôn đức BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương, đến thăm và chúc tết Lãnh đạo tỉnh và các Ban Ngành tỉnh: Tỉnh Ủy, UBND, Ban ...

BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG THĂM - CHÚC TẾT ĐẾN LÃNH ĐẠO THÀNH PHỐ THỦ DẦU MỘT VÀ PHƯỜNG PHÚ CƯỜNG

Sáng ngày 07/2/2018, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương gồm có HT. Thích Huệ Thông- Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Vp2 TWGH, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương; TT. Thích Minh Lực- Phó BTS kiêm Trưởng Ban TTTT GHPGVN tỉnh; TT. Thích Chơn Phát- Phó BTS kiêm Trưởng Ban Giáo dục GHPGVN tỉnh; ĐĐ. Thích Thiện Hưng- Chánh Thư ký BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương; ĐĐ. Thích Huệ Tín- Phó Thư ký kiêm Chánh Văn phòng BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương đã đến thăm và tặng quà chúc mừng tết đến Thành Ủy thành phố Thủ Dầu Một, Ủy Ban Nhân Dân thành phố Thủ Dầu Một và Đảng Ủy, UBND, UBMTTQ phường Phú Cường.

Lễ Húy Kỵ lần thứ 218 Tổ Đỉa Thiền sư Đạo Trung – Thiện Hiếu

Sáng ngày 06-02-2018 (nhằm ngày 21-12-Đinh Dậu ), tại chùa Tổ Đỉa Long Hưng, KP4, P.Tân Định, TX.Bến Cát, tỉnh Bình Dương, môn đồ pháp tử đã long trọng cử hành Lễ húy kỵ lần thứ 218 của Tổ Sư Đạo Trung – Thiện Hiếu, bậc Ân sư tiền bối đã có công khai sơn tạo tự, truyền bá chánh pháp đến vùng đất TX.Bến Cát.

BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG CHÚC TẾT HÒA THƯỢNG CHỦ TỊCH HĐTS và CHƯ TÔN ĐỨC BAN THƯỜNG TRỰC HĐTS- VĂN PHÒNG 2 TWGH

Sáng ngày 03/02/ 2018, Thường trực BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương có: HT. Thích Huệ Thông- Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Văn phòng 2, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương; HT. Thích Thiện Duyên- Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng Ban Thường trực BTS GHPGVN tỉnh; TT. Thích Minh Lực- Phó BTS kiêm Trưởng Ban TTTT GHPGVN tỉnh; TT. Thích Chơn Phát- Phó BTS kiêm Trưởng Ban Giáo dục GHPGVN tỉnh; ĐĐ. Thích Thiện Hưng- Chánh Thư ký BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương; NT. Thích nữ Pháp Như- Phó BTS kiêm Trưởng PBNG Phật giáo tỉnh; NS. Thích nữ Từ Thảo- Phó Ban Trị sự kiên Trưởng ban Tài chánh GHPGVN tỉnh cùng chư tôn đức tăng ni Phật giáo tỉnh Bình Bương đến Chùa Minh Đạo, quận 3, Tp. HCM thăm và chúc tết HT. Thích Thiện Nhơn- Chủ tịch HĐTS GHPGVN.

Lễ Tổng Kết Phật Sự Năm 2017 của BTS GHPGVN TP.Thủ Dầu Một

Sáng ngày 28-01-2018 (nhằm ngày mùng 12-12- Đinh Dậu), tại Văn phòng Ban Trị Sự GHPGVN Tp.TDM – chùa Phước Thạnh, P. Định Hòa, Tp.TDM, tỉnh Bình Dương, Ban Trị Sự GHPGVN Tp.TDM đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Phật sự năm 2017 và đề ra Phương hướng hoạt động năm 2018.

Bình Dương: Tổng kết Công tác Phật sự Phân Ban Ni giới tỉnh và Ban Từ Thiện năm 2017

Chiều ngày 19-1- 2018 (nhằm ngày 3-12-Đinh Dậu), Phân Ban Ni giới GHPGVN tỉnh và Ban Từ Thiện đã tổ chức Lễ tổng kết công tác Phật sự năm 2017 và thống nhất phương hướng công tác của năm 2018 tại Trung tâm văn hóa tượng Phật Niết bàn ( chùa Hội Khánh), TP.TDM, tỉnh Bình Dương.

Bình Dương: Hội nghị tổng kết công tác Phật sự 2017

Sáng ngày 19/01/2018 (nhằm ngày mùng 03/12/ Đinh Dậu) tại trung tâm văn hóa tượng Phật Niết bàn (chùa Hội Khánh), Ban Trị Sự GHPGVN tỉnh Bình Dương đã trọng thể cử hành Hội Nghị Tổng Kết Công Tác Phật Sự 2017 và đề xuất phương hướng hoạt động Phật sự năm 2018, đồng thời tiếp nhận giáo chỉ tấn phong giáo phẩm của CTĐ Tăng Ni Phật giáo Bình Dương.

TĂNG NI SINH TRƯỞNG TRUNG CẤP PHẬT HỌC TỈNH BÌNH DƯƠNG THAM GIA HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO

Sáng 17/01/2018, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh, Ban Chỉ đạo Vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Bình Dương đã tổ chức Lễ hội Xuân Hồng năm 2018 thu hút sự tham gia của đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, chiến sĩ, các tầng lớp nhân dân, đoàn viên thanh niên…, ước tính hơn 1300 tình nguyện viên. Hưởng ứng phong trào nhân văn ấy, Tăng ni sinh trường Trung cấp Phật học (TCPH) tỉnh Bình Dương, dưới sự hướng dẫn động viên của TT. Thích Chơn Phát- Hiệu Trưởng Trường TCPH; ĐĐ. Thích Thiện Hưng- Phó Hiệu trưởng Trường TCPH, đã hướng dẫn hơn 100 tăng ni sinh của Trường tham gia hiến máu.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>